We Promise We are Coming Very Soon!

we are working very hard, stay connected!

Copyright © LY HƯƠNG | Published By Gooyaabi Templates

Nhạc đấu tranh

Facebook

Blog Archive

Bài Lưu trữ

Recent Posts

Labels

Translate

BTemplates.com

Recent in Sports

Blogroll

About

Featured

Quốc Ca Việt Nam

Friday, 11 March 2016

Giai Thoại Về Nhạc Phẩm Làng Tôi


Tác Giả: Phan Văn Thanh, CHS Văn Đức Lớp 12C Niên Khóa 1972 – 1975

Làng tôi có cây đa cao ngất từng xanh
Có sông sâu lờ lững vờn quanh êm xuôi về Nam …
Làng tôi bao mái tranh san sát kề nhau
Bóng tre ru bên mấy hàng cau đồng quê mơ màng!

Năm ấy, đoàn hát Kim Chung lần đầu tiên có kế hoạch thực hiện bộ phim nhựa có tiếng nói (âm thanh). Để cho bộ phim thêm phần hấp dẫn, trang trọng và gây ấn tượng với công chúng trong buổi chiếu ra mắt, toàn bộ êkíp điều hành, bầu sô, đạo diễn … đồng ý việc tổ chức một cuộc thi sáng tác bài hát làm nền cho phim với giải thưởng lớn cho tác phẩm được chọn. Đây cũng là bộ phim nhựa có âm thanh đầu tiên của ngành điện ảnh Việt Nam vào thời ấy. (1952)

Cuộc thi được tổ chức rộng rãi trong công chúng, không phân biệt tuổi tác, chuyên nghiệp hay nghiệp dư…đã có nhiều nhạc sĩ tên tuổi cùng một số những người mới thành danh trong làng ca nhạc giải trí thời đó tham gia. Đề tài sáng tác là quê hương và con người Việt Nam.

Sau nhiều lần chọn lựa rất công bằng và vô tư, ban giám khảo đã mất khá nhiều thời gian bàn bạc, nhận xét rồi cân nhắc để đưa ra một sự chọn lựa chính xác, dù biết đó là một quyết định rất khó khăn. Cuối cùng, Ban tổ chức đã công bố, tác phẩm được chọn để trao giải là bài hát “Làng Tôi” của một tác giả vô danh tiểu tốt, cái tên nghe chừng như rất xa lạ trong làng ca nhạc Việt thời ấy đó chính là nhạc sĩ Chung Quân.

Bản nhạc Làng Tôi được chọn vì nó mang hơi thở của một vùng quê yên bình, lời lẽ cũng mộc mạc, dung dị thấm đẫm tình cảm của người dân Việt Nam, cho dù năm đó tác giả bài Làng Quê mới chỉ vừa 16 tuổi. Nhạc phẩm Làng Quê và cái tên Chung Quân ra đời từ dạo ấy. Nhờ giai điệu du dương, thắm thiết tình người tình quê của Làng Tôi cứ mãi bay xa mà cái tên nhạc sĩ Chung Quân trở nên nổi tiếng và đi vào lòng người.

Nhiều nhạc sĩ tên tuổi và giới văn nghệ thời đó có hơi ngỡ ngàng, nhưng mọi người đều công nhận bản nhạc "Làng Tôi" xứng đáng được nhận giải thưởng vinh dự đó.

Quê tôi chìm chân trời mờ sương
Quê tôi là bao nguồn yêu thương
Quê tôi là bao nhớ nhung se buồn
Là bao vấn vương tâm hồn ... người bốn phương.

Bản Làng tôi đã giành được giải của công ty điện ảnh, đoàn cải lương Kim Chung ở Hà Nội để làm bản nhạc nền cho phim Kiếp Hoa.

Hành trình về phương Nam

Thế rồi, thế sự đổi thay theo mệnh nước nổi trôi. Năm 1954, Chung Quân cùng gia đình di cư vào Nam, định cư ở vùng Khánh Hội. Nhờ đã từng học sư phạm chuyên ngành về nhạc và danh tiếng của Làng Tôi, Chung Quân được Bộ Quốc gia Giáo dục của Đệ Nhất Cộng Hòa ưu đãi, cho dạy môn nhạc tại hai trường trung học Chu Văn An, và Nguyễn Trãi. Thời gian giảng dạy ở trường Nguyễn Trãi, Chung Quân là thầy dạy nhạc của nhiều nhạc sĩ nổi tiếng sau này như Ngô Thụy Miên, Vũ Thành An, Đức Huy, Nam Lộc... Cũng khoảng thời gian 1955 - 1956, ông có soạn bản hợp xướng Sông Bến Hải, theo một vài ý kiến thì đó là một trường ca có giá trị nghệ thuật, viết về cuộc di cư năm 1954, nhưng về sau không thấy phổ biến rộng rãi.

Trường Nguyễn Trãi năm ấy có cậu học trò nghèo nên buổi trưa thường không về nhà mà nghỉ lại ở trường cùng bữa ăn trưa là gói xôi mà mẹ cậu đã mua cho cậu đem theo từ sáng sớm. Thay vì nghỉ trưa, cậu học trò lại tha thẩn trong trường để rồi lắng nghe được câu chuyện tranh cãi giữa hai người thầy.

Trong một căn phòng, tiếng của vị giáo sư Hà Đạo Hạnh (cử nhân toán) đang ầm ĩ nói với nhạc sĩ Chung Quân
  • Trình độ học vấn của anh chỉ đáng là học trò của tôi thôi. Việc anh được dạy chung với những giáo sư như chúng tôi là một vinh dự cho anh, anh có biết điều đó không?
  • Nhưng thưa giáo sư, nếu hỏi công chúng có biết nhạc sĩ Chung Quân là ai không? Thì chắc chắn nhiều người biết đó là tác giả của bản nhạc Làng Tôi. Còn như hỏi họ, có biết giáo sư Hà Đạo Hạnh là ai không? Tôi tin người ta không mấy người biết.

Câu chuyện đang đến hồi hấp dẫn, và cậu học trò cố áp sát tai để chờ nghe tiếp xem Giáo sư Hà Đạo hạnh trả lời ra sao, bỗng từ phía sau, một bàn tay lạnh lùng của thầy giám thị véo vào tai cậu học trò kéo đi chỗ khác! Và vì thế mà câu chuyện đành dở dang ở đây.

Rồi thời gian trôi qua, tưởng mọi chuyện đã rơi vào quên lãng. Nhưng không, nhạc sĩ Chung Quân đã không chịu bỏ qua dễ dàng như vậy, ông nhất định phải đòi lại món nợ danh dự này. Không công danh thà nát vói cỏ cây.

Nhạc sĩ Chung Quân sau đó đã quyết chí tiếp tục con đường kinh sử, ông ghi danh theo học và hoàn thành tú tài toàn phần, sau đó, ông lại tiếp tục việc học để đạt cho kỳ được mảnh bằng Đại học. Cuối cùng, ông đã tốt nghiệp cử nhân văn chương tại Anh quốc.

Đã mang tiếng đứng trong trời đất
Phải có danh gì với núi sông

Nhớ lại câu chuyện ngày xưa, nhạc sĩ Chung Quân sao chép tất cả văn bằng mà mình có được gửi về cho giáo sư Hà Đạo Hạnh kèm theo lời nhắc nhở rất nhẹ nhàng lịch sự.

Thưa giáo sư Hà Đạo Hạnh, tất cả những gì mà giáo sư làm được thì Chung Quân tôi cũng đã làm được. Còn những gì Chung Quân tôi làm được thì giáo sư đã không làm được.

Viết tới đây tôi bỗng nhớ tới bài thơ của cụ Nguyễn Công Trứ có đoạn như sau:

Đã hẳn rằng ai nhục ai vinh
Mấy kẻ biết anh hùng khi vị ngộ
Cũng có lúc mưa dồn sóng vỗ
Quyết ra tay buồm lái với cuồng phong
Chí những toan xẻ núi lấp sông
Làm lên tiếng phi thường đâu đấy tỏ …

Nhạc sĩ Chung Quân đã đòi lại món nợ danh dự năm xưa một cách sòng phẳng bằng ý chí và lòng kiến nhẫn của chính ông. Rất lịch sự, tế nhị mà cũng rất quân tử. Không ồn ào, không gióng trống khua chiêng làm người khác phải ngượng ngùng, mất thể diện. Quả thật, chẳng ai biết trước được chuyện gì xảy ra trong cuộc đời.

Cậu học trò nghe lén câu chuyện ngày xưa sau này cũng theo cái nghề “gõ đầu trẻ”. Ông dạy Trung học đệ nhị cấp (cấp 3) ở miệt dưới tận tỉnh Bạc Liêu. Ngoài công việc dạy học, ông còn làm thêm nghề tay trái là viết báo, viết văn với bút hiệu Thái Phương. Sau biến cố 1975, ông nghỉ dạy và chuyển hẳn sang viết báo. Hiện nay, độc giả biết nhiều đến ông với bút danh nhà văn Đoàn Dự.

Đã có lần, nhà văn Đoàn Dự gặp lại thầy cũ là giáo sư Hà Đạo Hạnh và ông có hỏi vị giáo sư:
  • Thưa Thầy, sao ngày đó thầy lại nặng lời với Nhạc sĩ Chung Quân thế ạ!
  • Hồi ấy tôi có hơi nóng nảy nên đã quá lời

Mọi chuyện rồi cũng qua đi, người xưa giờ cũng đã trở về cùng cát bụi, nhưng câu chuyện thì sẽ còn mãi như một bài học, một tấm gương về cách đối nhân xử thế của người xưa vậy.

Trang trại nuôi gà ở Mỹ: Tiếng gà cục tác

Tiếng gà cục tác

Sáng Chủ Nhật dậy sớm không như mọi ngày. Nguyên cả tuần chỉ mong tới ngày chủ nhật để ngủ bù.
Ở xứ Mỹ này có khi ngủ lại quý hơn cả ăn uống, vì ngày thường ít ai có cơ hội ngủ nướng, trừ khi đó là sinh viên và dân thất nghiệp.
Sáng nay tôi bị đánh thức bởi tiếng gà cục tác. Tưởng đâu là nhà hàng xóm người Mễ bên phải với mấy con gà tre, ai dè đó là nhà hàng xóm Đại Hàn ở phía sau. Ở đây gần tám năm mà tôi gặp họ đúng có một lần, vì nhà họ ở phía sau đấu lưng bởi một bức tường cao hơn 1 mét sáu mươi nên cũng không có dịp gặp mặt họ lần thứ hai. Lần gặp mặt lần đầu với họ là một sự ngạc nhiên không hề nhỏ. Vào một đêm tối trời, bỗng nghe có tiếng gõ cửa. Ra mở cửa thì thấy hai vợ chồng trạc tuổi 50 hỏi tôi có muốn nhận cây hồng lông và táo Tàu hay không. Họ đã bỏ sẵn vào cái chậu nhựa. Số là họ mới mua nhà, dọn bớt cây cối ngoài vườn để làm cái chuồng gà. Vì mới mua nhà, cái vườn lại rộng thênh thang, cây cỏ dại mọc lên tới đầu gối nên tôi nhận ngay. Ấn tượng về người hàng xóm mới này không hề tệ chút nào. Nhưng rồi cũng không có dịp gặp mặt mà nói chuyện với họ.
Sáng nay tôi kễnh chân nhìn qua cái chuồng gà thấy có hơn chục con gà mái mà chẳng thấy gà trống đâu. Trên cái giàn lửng có vài cái trứng nằm lăn lóc. Cũng nói sơ qua là dân Mỹ hay thích kiện cáo, nếu nuôi gà trống mà nó gáy làm phiền giấc ngủ hàng xóm thì dễ bị kiện. Có lẽ vì thế mà hai vợ chồng này không dám nuôi gà trống, hay có thể giấu nó trong nhà để còn có gà trống đạp mái cái đám gà mái này nếu muốn có gà con, hay họ chỉ nuôi gà lấy trứng hữu cơ (organic).
Tôi thầm nghĩ, với cả chục con gà mái này, làm sao họ ăn hết trứng mỗi ngày, chẳng lẽ cứ đem cho đồng nghiệp bạn bè? mà bán thì chẳng có bao nhiêu, vì trứng gà ở Mỹ rẻ như bèo, một giờ làm việc có thể mua vài chục cái trứng như chơi. Tôi đoán là họ chỉ nuôi cho vui, có thể để khỏi nhớ nhà. Tôi nhớ là hai vợ chồng này thuộc thế hệ di dân thứ nhất, vì tiếng Anh của họ cũng không được lưu loát cho lắm. Khu tôi ở là giao thoa của 3 cộng đồng Việt, Đại Hàn và Mễ. Người Mỹ trắng là thiểu số và quanh năm tìm không ra một người Mỹ đen. Mấy ông bà chủ ở đây chẳng có ai mướn Mỹ đen nên họ cũng không có lý do gì để sống trong khu này.
Nhắc tới trứng gà, tôi không thể không nhắc tới thịt gà. Có dạo báo Việt Nam đăng là thịt gà đùi của Mỹ nhập khẩu còn rẻ hơn gà công nghiệp của Việt Nam, và số lượng nhập khẩu gà Mỹ vẫn tăng đều và có thể phá sản ngành nuôi gà công nghiệp của Việt Nam. Tôi thì tôi tin rằng thịt gà Mỹ rẻ nhất thế giới, vì một công nhân nhà máy Mỹ làm 1 giờ có thể mua 2-3 con gà.
trang trại nuôi gà ở Mỹ
Người Mỹ có cái hay là biết cách phát triển nông nghiệp và biết cách bán hàng, dù dân số làm nông nghiệp của Mỹ vẫn dưới 1%. Chưa có món thịt nào phổ biến như thịt gà, từ KFC đi khắp thế giới cho đến các thương hiệu Popeyes, Church's Chicken, El Pollo Loco hay món Chicken McNugget của McDonald's. Tôi thì rất thích ăn gà ở tiệm Church's Chicken, vì nó làm theo hương vị miền Nam của dân Mỹ đen, nhiều dầu mỡ hơn nhưng cũng giòn rộm hơn.
Rồi tôi lại hi vọng ngành chăn nuôi gà của Mỹ càng phát triển hơn nữa, các nước nghèo càng ăn nhiều gà Mỹ để khỏi ăn gà biến đổi gien hay gà nuôi bằng thức ăn tăng trọng của Trung Cộng, và mong nó phát triển để Mỹ cấp Visa EB-3 cho lao động phổ thông Việt Nam. Tưởng tượng làm nông dân lương một tháng trên 1000 ngàn đô, bao ăn ở mà mỗi ngày chỉ làm việc lượm gà chết hay xếp trứng gà vào vỉ thì còn sướng hơn làm công nhân ở xứ Đài hay xứ Hàn rất nhiều lần. Dân Việt đang đi xuất khẩu muôn phương, qua cả bên xứ Ai Lao từng là mọi so với Hòn Ngọc Viễn Đông. Đằng nào cũng đi làm thuê cho nước ngoài, sao không lại là nước Mỹ, xứ của Tự Do và Nhân Quyền nhỉ?

 FB Hoa Tran

Nghệ thuật ẩm thực: Ai về Bình Định mà... xơi



Ai về Bình Định mà coi

Con gái cũng giỏi múa roi, đi quyền.

Năm 1996, thực hiện thiên phóng sự Đất võ hôm nay
đăng trên tạp chí Thế Giới Mới 144 *  đề cập hiện trạng 
nghệ thuật chiến đấu cổ truyền của môn phái Tây Sơn, 
tôi từng đưa mọi người theo hướng câu ca dao ấy. 
Giờ đây, trở lại thăm quê hương của vị hoàng đế Quang Trung, 
xin mời bạn cùng tôi thử khám phá nét 
tài tình khác của xứ này: nghệ thuật ẩm thực.
.
Biết tôi chuẩn bị quay lại Bình Định để trực tiếp tìm hiểu chuyện "đệ nhất khoái", cây cọ Đinh Dũng hấp háy:
- Ôi! Miền đất võ thì ăn với uống có gì đâu, ngoài xoài mí lị dừa, nhẩy?
Chàng hoạ sĩ gốc Hà Nội nhầm to nhé. Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng mới lần đầu ghé vội Bình Định, phần đông du khách dễ nghĩ thế. Bởi tại tỉnh này, nhiều món ăn vẫn được "đính kèm" xoài xanh thái ghém hoặc / và nước cốt dừa. Chẳng hạn tạt qua thành phố Quy Nhơn, bạn gọi món sìa luộc thì các quán trên đường Bạch Đằng hay đường Trần Độc thường dọn trước tiên là dĩa rau sống cùng dĩa xoài xanh băm nhỏ và các thứ gia vị rồi mới bê tới dĩa nghêu đen, có nơi gọi vọp hoặc dộp dộp, tức con sìa. Người ta cũng không quên mời khách nhai bánh tráng dừa nóng dòn rôm rốp - món mà nhạc sĩ Nguyễn Hữu Thuần cho rằng giúp bữa ăn có thêm chất nhạc... rock. Dẫu sao, xoài và dừa tỉnh Bình Định thuộc hàng "hảo xực" lẫy lừng tự xửa xừa xưa, đã được Quốc sử quán triều Nguyễn ghi rõ trong Đại Nam nhất thống chí rằng đó là những món đặc biệt dùng để tiến cống vua, chủ yếu gồm dừa Tam Quan, dừa Bồng Sơn, xoài Phù Cát, xoài Tuy Viễn, xoài Tuy Phước.
Đất này trăm nhớ, nghìn thương,
Muốn ăn dừa nạo, tìm đường về thăm.
Một nữ môn đồ phái Tây Sơn gửi cho tôi đôi dòng ca dao ngọt lịm vậy, hỏi sao tôi không về thăm lại đất võ? Thì về. Để chẳng những tha hồ thưởng thức dừa mí lị xoài, mà biết thêm phụ nữ xứ này ngoài việc côn quyền dũng mãnh trên sân bãi, họ còn thường xuyên vào bếp để thể hiện nếp "khéo tay hay làm" với phong thái và hương vị riêng. Ví dụ nem Chợ Huyện quá tuyệt vời trên quốc lộ 1A, ngoài ngã ba Phú Tài một quãng, thuộc thôn Vinh Thạnh, xã Phước Lộc, huyện Tuy Phước - quê quán của nhà soạn tuồng nổi tiếng Đào Tấn (1845 - 1907):
Ai về Vinh Thạnh quê em.
Ăn nem chợ Huyện và xem hát tuồng.
Hay món chả cá thơm phưng phức ở cửa biển Đề Gi:
Ai về, qua cửa Đề Gi,
Ngửi mùi chả cá, chân đi không đành.
Ở thành phố Quy Nhơn, bún chả cá là món khiến nhà giáo Phạm Hồng Thuỷ - giảng viên Đại học Quy Nhơn - xuýt xoa:
- Các loại cá biển như thu, mối, nhồng, chuồn, hố là nguyên liệu cần thiết để làm chả cá. Từ đó, bún chả cá trở thành món quà rất đặc trưng của nhiều tỉnh thành duyên hải nước ta. Bún chả cá của Hải Phòng và Đà Nẵng dùng chả cá chiên rán. Còn bún chả cá Quy Nhơn thì phối hợp chả cá chiên với chả cá hấp. Đáng kể nhất là nước ngọt tự nhiên nhờ nấu sứa khô. Gặp đúng mùa, cho vào tô bún ít sứa tươi nữa, càng tuyệt. Rau sống, giá, hành, tỏi, ớt, tiêu càng giúp tô bún thêm thơm, ngon, đẹp. Lưu ý rằng trong nói năng cũng như ghi biển bảng quảng bá, người Quy Nhơn thường tắt hoá bún chả cá thành bún cá.
Sứa, chủ yếu là sứa sen, được định danh khoa học Aurelia aurita L., là một loài nhuyễn thể thuộc ngành Ruột khoang (Cnidaria) sống trong nước mặn được người Bình Định tạo nên món gỏi với những biến thể thú vị. Nhạc sĩ Nguyễn Hữu Thuần rành rẽ:
- Sứa khô và sứa tươi đều dùng làm gỏi được, tất nhiên sứa tươi hấp dẫn đáng nhớ hơn. Có 3 dạng gỏi sứa: gỏi khô là đĩa nộm không hoặc ít dùng dung dịch, gỏi nước ngày nay còn được gọi lẩu sứa, và bún trở thành thức ăn từ sớm tinh mơ đến khuya lắc khuya lơ.
Bánh ngon miền đất võ
Bên cạnh các loại bánh mà cả nước quen thuộc như bánh tổ tức bánh dày, bánh chưng, bánh ú, bánh tét, bánh in, bánh thuẫn, bánh bèo, bánh su sê / phu thê, v.v., Bình Định còn sản xuất một số loại bánh được địa phương xếp loại đặc sản. Chẳng hạn bánh hỏi Diêu Trì và bánh ít lá gai vương vấn khúc dân ca:
Muốn ăn bánh ít lá gai,
Lấy chồng Bình Định sợ dài đường đi.
Bánh xèo với bột gạo chiên vàng hình tròn rồi gấp bán nguyệt; nhân tôm, thịt, giá; ăn với rau sống và nước mắm chua ngọt. Món ấy phổ biến nhiều nơi. Song ghé Bình Định, tôi được thưởng thức bánh xèo vỏ khá lạ: bột gạo chiên rán nhưng chiếc bánh vẫn trắng tinh, chẳng có nhân nhuỵ, chấm hoặc chan mắm nêm, vậy mà vẫn cuốn hút bao thực khách.
Từ phố biển Quy Nhơn lộng gió, ngược quốc lộ 19 lên thăm quê hương của vị anh hùng "áo vải, cờ đào" Quang Trung Nguyễn Huệ, rất có thể bạn được dân địa phương thết thứ bánh khá bình dị song khó tìm thấy tại những nơi khác: bánh hai chín, một sống. Đó là bánh tráng cuốn thịt heo / lợn luộc và tàu hủ / đậu khuôn / đậu phụ; chấm nước mắm pha chanh, tỏi, ớt. Giáp Hoàng Linh - giáo viên trường THCS Quang Trung ở Quy Nhơn - nói:
- Bánh hai chín, một sống là món ăn chủ yếu của đoàn quân Tây Sơn trên đường Bắc tiến thần tốc nhằm tiêu diệt bè lũ Mãn Thanh vào mùa xuân Kỷ Dậu 1789.
Soạn sách Nước non Bình Định (NXB Nam Cường, Sài Gòn, 1967 - NXB Thanh Niên, Hà Nội, 1999), thi sĩ Quách Tấn (1910 - 1992) viết rằng món ăn lịch sử kia lại là bánh tráng cuốn thịt bò thưng: "Thưng là nấu chín mà không rục. Thịt bò tươi, xắt từng khúc lớn bằng cườm tay, bỏ vào trã bộng đổ nước sếch sếch, nêm mắm trộn đường bỏ gia vị rồi chụm lửa cháy riêu riêu dịu dịu. Nước sôi chậm chậm, thịt chín lần lần. Khi hơi đã bốc đều thì lấy vung úp lại, để sôi trong vài giờ đồng hồ, nước khô thịt thấm. Khi nước rút hết vào thịt thì tắt lửa, để cho thịt nguội rồi đem hong gió cho khô. Khi ăn xé nhỏ. Mùi thơm vị thắm. Để hàng tháng không hư. Chính nhà Tây Sơn đã bày ra thịt thưng. Bánh tráng và thịt thưng, nhà Tây Sơn đã dùng làm lương khô khi đi đánh giặc xa. Mỗi người lính [được] cấp cho một số bánh tráng diễu, một số thịt bò thưng, một ít nước mắm. Đến buổi ăn, dừng lại, lấy bánh tráng cuốn thịt bò thưng (chấm thêm nước chấm nếu muốn thật mặn miệng) mà ăn no, khỏi mất công nhúm lửa nấu cơm. Thật là tiện lợi."
Cả hai thức "fast food" kiểu nhà võ đó, đến nay vẫn chứng tỏ hiệu năng tối ưu mỗi khi lâm vào trường hợp thức đêm dài dài, chẳng hạn các kỳ truyền hình trực tiếp mùa bóng đá tranh giải Euro và World Cup.
- Muốn ăn ngon hai loại bánh rặt Bình Định này, cần chấm nước mắm Bình Định, tiêu biểu là nước mắm Đề Gi và nước mắm Gò Bồi.
Kỹ sư thuỷ lợi Hoàng Trọng Cư đoan chắc thế, rồi đọc ca dao:
Gò Bồi có nước mắm ngon,
Đi đâu cũng nhớ cá tôm Gò Bồi.
Đặc sản nước lợ, mặn, ngọt
Là sinh quán của thi sĩ Xuân Diệu (1916 - 1985), làng Gò Bồi thuộc thôn Tùng Giản, xã Phước Hoà, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định. Tôi ghé nơi này, viếng Nhà lưu niệm Xuân Diệu, được khảo nếm thuỷ hải sản tươi roi rói, mà món khai vị rất đặc sắc: bong bóng cước cá. Ấy là bộ tiêu hoá của cá lạc; phối kết với gân được bóc tách từ vi, kỳ, đuôi cá mập; thêm thịt nạc heo được quết nhuyễn.
Nhà thơ Nguyễn Thanh Mừng hào hứng thuyết minh:
- Với chiều dài bờ biển 134km, Bình Định sẵn một ngư trường khá lớn. Lượng hải sản đánh bắt hằng năm của tỉnh này cỡ 50.000 tấn; tập trung vào 38 loại cá, 35 loại tôm, 20 loại mực đạt giá trị xuất khẩu cao. Ở đây, có một loài cua đặc biệt. Dù anh Phanxipăng dùng đủ cao lương mỹ vị, nhưng chưa xơi nó thì coi như chưa biết kỹ về... cua!
- Cua vua phải không? - Tôi cười.
- A, đúng rồi. Cua huỳnh đế.
Huỳnh đế biến âm bởi hoàng đế, là loại cua quý hiếm, càng ngắn, cổ và đuôi mọc nhiều lông, xuất hiện vào giai đoạn tháng chạp đến tháng 3 âm lịch ở vùng biển từ Quảng Ngãi tới Bình Thuận. Thịt chắc, độ đạm cao, cua huỳnh đế được đầu bếp hấp hoặc nướng để chấm muối tiêu chanh ớt, rang muối, rang me, nấu cháo.
Bên cạnh hải sản ngon lành bổ dưỡng, Bình Định còn sở đắc cá tôm cua nước lợ. Xét hệ thực phẩm nguồn gốc nước lợ ở Việt Nam, Thừa Thiên - Huế dẫn đầu với phá Tam Giang, Bình Định thứ nhì với mấy đầm Trà Ổ / Châu Trúc / Bàu Bàng, Nước Ngọt / Đạm Thuỷ, Thị Nại. Tạm kể dăm đặc sản nước lợ nổi tiếng của Bình Định: rau câu, tôm rằn, tôm bạc, tôm đất, cá chẽm, cá chua, cá đối, cá mú bông, cá chình bông, thượng hảo hạng chính là cá chình mun.
Là một chi của Tảo đỏ (Rhodophyta), họ Gracilariaceae, rau câu / rong câu có nhiều loài - như Gracilaria verrucosa Gracilaria crassa - mọc tự nhiên hoặc được trồng trong môi trường nước mặn lẫn nước lợ, được nấu cháo với gạo và khoai, được trộn gỏi với bao tử heo cùng một số loài rau sống. Rau câu còn được chế biến nên xu xoa, người Bình Định quen gọi xa xa:
Xa xa ít vốn, nhiều lời,
Anh về bỏ vợ, cưới người xa xa.
Cá chẽm / cá vuợc được định danh khoa học Late calcarifer Bloch thuộc họ Latidae, tiếng Anh và Pháp gọi barranundi, là loài cá dữ điển hình ở khu vực cửa sông mà mỗi con thường dài 19 ~ 25cm, cũng có con dài vượt trội những 1,8m. Cá chẽm cung ứng thịt ngon, song bộ lòng thì trên cả tuyệt vời. Chỉ cần dùng thử món lòng cá chẽm xào hành, dẫu chỉ một lần ắt chẳng bao giờ quên. Còn cá mú bông được nhiều bậc sành ăn khen rằng là loài ngon nhất trong họ Cá mú (Serranidae), mà bộ da lại chiếm vị trí tuyệt hảo. Làm nem cá thu cũng cần trộn da cá mú bông xắt thành sợi ngắn, chứ thay bằng da heo thì kém ngon. Món đặc trưng Bình Định là da cá mú bông phơi nắng thật khô ráo, rồi rang cát hoặc chiên nở dòn, đoạn trộn với đậu phụng / lạc rang, hành phi, rau răm, rau diếp cá, cà rốt, ngó sen, tỏi, ớt, nước mắm ngon, trở thành món mồi tuyệt vời khiến dân gian khen ngợi:
Thứ nhất, da cá mú bông; thứ nhì, bộ lòng cá chẽm.
Họ cá chình Anguillidae có chu trình sống kỳ lạ: ấu thời trong môi trường nước ngọt, đến tuổi trưởng thành thì di cư ra biển để sinh sản rồi chết; còn cá chình con tìm cách bơi từng đàn lên thượng lưu. Theo nhiều ngư dân, cá chình lúc ở nước lợ cho thịt ngon nhất. Chất lượng thực phẩm thuộc hạng ưu việt thuộc về cá chình bông / chình hoa / chình tràu / chình cẩm thạch có tên khoa học Anguilla marmorata Quoy & Gaimard và cá chình mun / chình thâm / chình trê / chình nhốt có tên khoa học Anguilla bicolor bicolor McClelland. Đôi loài cá chình này được chế biến thành bao món ngon: nướng, rô ti, nấu cà ri, um măng, xào chua ngọt, canh chua lá giang, tiềm thuốc bắc, v.v. Nữ ca sĩ Kiều Lệ tiết lộ:
- Cá chình mun nơi đầm Trà Ổ rất ngon, tất nhiên giá đắt. Tiếc rằng đại đa số người chế biến dùng tro bếp loại bỏ thứ rất quý ngoài da cá chình mun: nhớt. Nhiều Đông y sĩ cho biết đó là dược liệu có khả năng chữa mỏi cơ và đau nhức khớp xương, lại thêm tác dụng tráng dương, bổ tinh. Vậy nếu khôn ngoan thì treo cá chình mun lên, dùng bột mì hay bột gạo vuốt sạch chất nhớt ấy, lấy bột đó bọc tôm tươi bằm nhuyễn với thịt heo, rồi chiên rán, tạo món khai vị.
Bình Định có 4 sông chính: sông Lại / Bồng Sơn có cá bống cát nho nhỏ trắng phau vẫn được dùng kho tiêu đáo khẩu; sông Kôn có cá chép mép son ngon hết ý; sông La Tinh / Phù Ly đoạn hạ lưu có sò huyết bổ dưỡng với các món luộc, xào, nấu cháo; sông Hà Thanh có cá bống tượng khá lớn là nguyên liệu để hấp nấm, chưng tương, bóp gỏi với lá sung và lá đinh lăng, v.v. Điều này đã được dân gian khẳng định:
Kôn giang cá chép mép son,
Lại giang cá bống trắng non vóc ngà.

"Nước có lửa" với lắm món hấp dẫn
Nguyễn Thanh Xuân - viết lách thường ký bút danh Hạt Cát - nửa đùa nửa thật:
- Về Bình Định mà nhậu, nên ực bia "Lâu quên", rồi đi đâu cũng nhắc.
"Lâu quên" là cách phiên âm và rút gọn thương hiệu Löwen Pils - loại bia do Bình Định sản xuất bằng dây chuyền công nghệ của Cộng hoà Liên bang Đức từ năm 2000. Kỳ thực, đưa cay đúng điệu Tây Sơn thì phải khề khà rượu Bàu Đá. Lão võ sư Phan Thọ gật gù:
- Rượu Bàu Đá ngâm với biệt dược, nếu dùng đúng cách thì giúp người luyện quyền cước và vũ khí được mạnh gân cốt, phục hồi sức lực, chữa lành một số chấn thương.
Xóm Bàu Đá - tức xóm Tân Long ở thôn Cù Lâm, xã Nhơn Lộc, huyện An Nhơn - hình thành nghề nấu rượu gạo đạt nồng độ cao từ năm 1947 sau khi được ông Hương Lễ Nghè từ huyện Bình Khê (nay là huyện Tây Sơn) đến truyền nghề. Rượu Bàu Đá hiện được một số doanh nghiệp ở Quy Nhơn sản xuất, đóng chai, bán nhiều nơi trong lẫn ngoài nước.
Bàu Đá nhắm với mực khô,
Có về âm phủ cũng đội mồ mà lên.
Không chỉ "nước có lửa" với mực khô lẫn tươi, Bình Định còn bao đặc sản ngon lành khác như chim mía Tây Sơn, gié bò Phú Phong, bún song thằng An Thái, v.v.
Nữ võ sĩ Tây Sơn phái mà đoạn mở đầu bài này có nhắc, đọc tôi nghe chùm ca dao liệt kê mồi màng Bình Định, như:
Bún song thằng An Thái,
Lụa đậu tư Nhơn Ngãi,
Xoài tượng chín Hưng Long,
Mặc ai mơ táo ước hồng,
Tình quê em giữ vẹn lòng trước sau.
Lâu nay, khá đông người bị nhầm lẫn bởi đọc lẫn viết rằng bún song thần hoặc song thằn. Đó là từ vựng tiếng Hoa: 雙 繩 / 双 绳 phiên âm Hán-Việt thành song thằng. Song nghĩa là đôi. Thằng nghĩa là sợi. Nơi có nhiều bà con Minh Hương sinh sống xưa nay là thị trấn An Thái, huyện An Nhơn, tả ngạn sông Kôn, bún nổi tiếng được làm bằng bột đậu xanh, có pha bột huỳnh tinh và bột mì nhất (bột khoai mì tức củ sắn loại thượng hảo hạng), được bắt dây từng cặp rồi tạo thành từng tấm vuông mỗi cạnh 30cm.
Ăn trứng vịt lộn và trứng chim cút lộn, mọi người quá quen. Ghé Bình Định, nhiều du khách bất ngờ khi được mời dùng trứng gà lộn trái vải:
Quê ta biết mấy món ngon,
Trứng lộn trái vải, cu con ra ràng.
Trứng gà ấp 21 ngày thì nở con, nếu ấp 15 ngày thì gọi lộn trái vải. Cách ăn tương tự hột vịt lộn, nghĩa là ăn hột gà lộn với muối tiêu và rau răm.
Với nguồn nguyên liệu thường gặp, người Bình Định thoải mái tạo nên những món đạt sắc-hương-vị đặc trưng. Cá tràu mang tên khoa học Channa maculata Lachépède mà miền Bắc thường gọi cá quả, miền Nam quen gọi cá lóc, được miền đất võ nướng bẹ chuối, kho nghệ, xuất sắc nhất là cá tràu nấu ám được tục ngữ khẳng định: cá tràu nấu ám, cá trám nấu chua. Gạo lẫn nếp thì khắp nước ta đều sẵn, một ít địa phương ở miền Bắc tạo nếp non thành cốm, nhưng tỉnh Bình Định lại sản xuất nhiều loại cốm riêng: cốm nếp gồm cốm tai, cốm hộc, cốm đen (được chế biến từ nếp, đường, đậu đen); cốm gạo mà thôn Chánh Liêm (thuộc xã Cát Tường, huyện Phù Mỹ) độc quyền chế biến; cốm bắp làm nên bởi hạt ngô rang nở bung.
Tỉnh Bình Định rộng 6.039km2, vừa có biển, vừa có rừng núi, lâu nay giao du thuận tiện với nhiều nơi nhờ các tuyến đường bộ, thuỷ, sắt, hàng không. Dẫu không quá chú trọng sự cầu kỳ, nhiêu khê, mà lại thiên về bình dị, chân chất, song nghệ thuật ẩm thực Bình Định cung hiến bao món ăn thức uống đa dạng và độc đáo, thừa sức hấp dẫn đông đảo khách sành ăn uống muôn phương. Nữ võ sĩ môn phái Tây Sơn đề nghị:
- Anh Phanxipăng có thể tóm tắt ý nghĩ cá nhân về nghệ thuật ẩm thực Bình Định bằng vài từ chăng?
Tôi gật:
- Lâu quên, em ạ.♥
_____________________________________________________
* Phóng sự Đất võ hôm nay, từng đăng tạp chí Thế Giới Mới 144 (31-7-1996) , rồi in trong sách Cốt cách mùa xuân của Phanxipăng (NXB Thuận Hoá, Huế, 1997), 
sau đó truyền vào Chim Việt Cành Nam 1-9-2011 http://chimviet.free.fr/quehuong/phanxipang/phanxipn_datvohomnay.htm



Bánh bèo Bình Định. 
Ảnh: Phanxipăng


Bánh xèo tôm thịt Bình Định. 
Ảnh: Phanxipăng


Bánh xèo vỏ. 
Ảnh: Phanxipăng


Bánh hỏi cháo lòng Bình Định. 
Ảnh: Phanxipăng


Bún chả cá & sứa tươi Quy Nhơn. 
Ảnh: Phanxipăng


Chả cá Đề Gi. 
Ảnh: Phanxipăng


Nem nướng Bình Định có dừa, xoài, bánh tráng mềm, 
bánh tráng chiên dòn. 
Ảnh: Phanxipăng


Rượu Bàu Đá. 
Ảnh: Phanxipăng

Mấy ai hiểu được Đàn Ông Các bà chăng ?



Đàn ông cũng muốn được bình đẳng giới Xưa nay, đàn ông can thiệp vào chuyện thế gian nhiều quá mà bỏ quên hẳn chuyện của ngay bản thân mình . Về đời sống của người phụ nữ, đau khổ, sung sướng, thành công, thất bại, cả hạnh phúc ái ân, cảm nhận  hạnh phúc hay đau khổ, … đều gần như đàn ông nói ra dùm . Đàn ông là chủ quan !

Thế mà chuyện đời sống thật của chính bản thân các ông, cho tới ngày nay, các ông vẫn chưa nói ra được bao nhiêu . Như chuyện đời sống tình dục, sự cảm nhận, ước muốn ái ân, …vẫn còn là một vùng bóng tối dày đặc nếu trong gần đây đã không có 2 quyển sách công bố kết quả nghiên cứu khoa học về những bí ẩn đời sống tình dục của đàn ông !

Les hommes, le sexe et l'amour

Quyển thứ nhứt « Đàn ông, tình dục, tình yêu » (Les Hommes, le sexe, l’amour, Les Arènes, Paris 2010) của Philippe Brenot, chuyên khoa về Tâm thần và Tính dục học và quyển « Đàn ông nghĩ gì ngoài chuyện tình dục ? » (What every man thinks about apart from sex, Summersdale Pubishers, 7/2011, London) công bố kết quả điều tra về đời sống thầm kín của đàn ông do Seridan Simove thực hiện ở Anh .

Cả 2 ấn phẩm đều bán chạy như tôm tươi . Riêng quyển “ What every man thinks about apart from sex ”  bán được hàng triệu quyển chỉ trong vài tuần, vượt cả Harry Potter và Da Vinci Code, theo Amazon xếp hạng . Người ta mua làm quà tặng . Sinh viên mua làm sách tài liệu .

Đàn ông nghĩ gì nếu không nghĩ Sexe



Vậy phải chăng đàn ông khi nảo hoạt động thì chỉ có nghĩ tới Sexe ? Chắc không đến nổi như vậy ! Tuy nhiên rất có thể đúng đàn ông  nghĩ tới Sexe nhiều hơn đàn bà .

Theo một “ truyền thuyết ” không biết rỏ nguồn gốc từ đâu nhưng vẫn tồn tại và khá phổ biến (trên internet) đàn ông hoàn toàn bị ám ảnh bởi chuyện Sexe . Cứ trung bình 7 giây trong khoảng thời gian 16 giờ còn thức trong ngày, đàn ông nghĩ tới chuyện Sexe một lần . Vị chi mỗi ngày, đàn ông phải nghĩ chuyện Sexe tới 8.228 lần .

Sao kinh khủng vậy ?

Cũng có vài nguồn thông tin như « truyền thuyết » khác thì cứ 15 giây hoặc cứ 3 phút, đàn ông lại nghĩ chuyện Sexe một lần .

Nhưng « truyền thuyết » không phải là điều tra khoa học . Nhà khoa học Seridan Simove công bố những thông tin mới đáng tin cậy . Theo đây, đàn ông nghĩ tới Sexe 4745 lần/năm . Nên đúng là « Đàn ông nếu có nghĩ gì thì đó là chuyện Sexe » !

Sách nói rỏ hơn mỗi ngày các ông nghĩ chuyện Sexe 13 lần, tính ra là 4745 lần / năm . Nhưng Ông Seridan Simove vẫn chưa mô tả rỏ ra được thế nào là « hạnh phúc ái ân, những cảm nhận xác thịt, tinh thần, tình cảm, những mong đợi, những thúc bách về Sexe » . Có vài ông chấp nhận trả lời bằng những lời lẽ mang tính thổi phòng, đề cao ta là anh hùng chưa hề làm kẻ chiến bại . Đánh lớn thắng lớn, đánh nhỏ thắng nhỏ .

Trong lúc đó, Viện Kinsey chuyên về vấn đề sexe, lại cho rằng có 54% đàn ông nghĩ hoặc nghĩ nhiều lần chuyện Sexe mỗi ngày, 43% nghĩ vài lần trong tháng hoặc trong tuần, và 4%  nghĩ trong tháng không tới 1 lần .

Năm 2012, một cuộc điều tra khác do nhà tâm lý Terri Fischer của Đại Học Ohio, Huê kỳ, thực hiện, trên 283 sinh viên chia ra làm 2 phe : 163 nữ và 120 nam . Kết quả : 60% trong số này để tâm trí chỉ nghĩ về chuyện Sexe, phần còn lại, 40% hướng về ăn và ngủ nhiều hơn .

Nếu tin theo đây thì « truyền thuyết ”  nghĩ tới Sexe mất 8228 lần trong ngày có lẽ cần phải suy nghĩ lại cho các ông .
Theo Đại Học Ohio thì có lẽ hợp lý hơn : đàn ông nghĩ Sexe trung bình mất 18 lần / ngày, đàn bà, 10 lần / ngày .
Tuy nhiên vẫn có ngoại lệ . Kỷ lục là có đàn ông nghĩ tới 388 lần / ngày về chuyện Sexe . Trường hợp của một đời sống sinh lý quá « khẩn trương » !
Nhưng thú vị là không riêng gì chuyện Sexe, đàn ông mới nghĩ nhiều hơn đàn bà, mà cả những chuyện sơ đảng như chuyện ăn, ngủ nữa .

Phái mạnh mà !
Nhưng nghĩ Sexe có phải là chuyện nên cử kiêng hay không ? Như những lớp tiền bối trước đây, truyện Sexe không đem ra khỏi phạm vi giường chiếu, để chỉ có giường chiếu biết mà thôi .
Tổ chức Quốc tế về Bản năng Tình dục đã có tuyên ngôn về vấn đề này :

-rằng “ Tình dục là một phần không thể thiếu trong nhân cách mỗi con người”;
- rằng” Sự phát triển trọn vẹn của nó tùy thuộc vào thỏa mãn nhu cầu căn bản cá nhân như ước muốn được tiếp xúc, vuốt ve, diễn tả cảm xúc, khoái lạc, âu yếm và thương yêu”;
-rằng “ Phát triển trọn vẹn này rất cần thiết cho sự lành mạnh của cá nhân, gia đình và xã hội”.
Ðây cũng là một cái quyền  được có của mọi người ”.

Ngày nay, nhờ những tiến bộ của khoa học, sự cởi mở về nếp sống, sự thay đổi mạnh dạng về quan niêm đạo đức, nhiều sách báo, tài liệu thảo luận thoải mái về nếp sống tình dục nên tình dục được hiểu đúng ý nghĩa của nó, không còn bị ràng buộc bởi những cấm kỵ củ .
Nhiều cụ lớn tuổi cả nam lẫn nữ không e ngại thảo luận với thầy thuốc nếu có khó khăn trong quan hệ thân mật của vợ chồng không còn bị mặc cảm « ông bà già không nên nết . » nữa .

Đàn ông, tình dục, tình yêu



Philippe Brenot đã lột trần người đàn ông về vấn đề Sexe, một việc làm có thể nói là lần đầu tiên từ nhiều năm nay. Ông phỏng vấn cả 2000 đàn ông qua internet và được trả lời nghiêm túc, không e dè vì vướn mắc những cấm kỵ cổ hữu, về những chuyện thầm kín phòng the . Có lẽ nhờ giử nặc danh trong trao đổi .
Ông Philippe Brenot rất hài lòng về kết quả điều tra của ông vì nó cho ông thấy được người đàn ông khá rỏ nét . Đàn ông ngày nay là một mẫu người mới, tình cảm và quan tâm tới người bạn đời. Nhưng, đồng thời đàn ông cũng là người sống trong ưu tư. Về mặt xã hội, đàn ông đang trên đà đi xuống. Đàn ông tính đang bị khủng hoảng. Một tờ báo hàng tháng của Mỹ, The Atlantic Monthly, đã không ngần ngại chạy tựa lớn trên trang nhất “ Hết thời của đàn Ông”. Về đời sống tình dục, các ông đang mang nỗi ám ảnh lớn là “ không đạt được tuyệt đỉnh” của ái ân. Nỗi ám ảnh của kẻ bại trận . Ra quân là thua !
Nhưng có lẽ nhờ các ông, về bản chất, là người biết sống « phải đạo » nên thần y (viagra) xuất hiện kịp cứu bồ, rồi những tiến bộ về giải phẫu thẩm mỹ tiếp theo hỗ trợ . Nỗi ám ảnh kẻ bại trận của các ông nhờ đó mà lần hồi được phần nào xóa tan để từng bước phục hồi ngôi vị “ anh hùng ” của một thời oanh liệt .
Nhưng, các ông vẫn chưa nói một cách tự nhiên, nhẹ nhàng, không cà lăm câu rất đơn giản “ Tôi yêu em? ” Nói « Tôi yêu em » không gì khác hơn là tự  mình chấp nhận bị khuất phục hay tự tỏ một thái độ hèn yếu trước một người vốn thuộc phái yêu, hệ hạng hai .
Thế mà, theo kết quả điều tra của Philippe Brenot, thì có tới 92 % đàn ông quả quyết họ yêu người bạn tình (vợ hay bạn sống chung không cưới) không phụ thuộc vào sự thỏa mãn ái ân . Ông Philippe Brenot cho rằng có ít đàn ông thôi vợ hay bạn tình vì lý do không thỏa mãn ái ân . Trái lại, một khi người phụ nữ không được thỏa mãn tình dục thì họ sẽ có thái độ chắc chắn khác hơn .

Chạy theo sự hoàn hảo


Các ông trong đời sống lứa đôi thường bị chi phối bởi ảnh hưởng của những đòi hỏi ngày càng gia tăng của xã hội. Các ông tỏ ra nhiều ưu tư về kích thước của “cái của mình”. Ưu tư trở thành một thứ chiến tranh nội tại vì theo thời thượng thì “nó” được đánh giá bằng trọng lượng, độ lớn, chiều dài, vóc dáng tao nhã, dễ coi, … Nên nhớ các bà lại không quan tâm tới những ưu tư của các ông. Trái lại, phần lớn các bà chỉ nghĩ tới tình yêu, sự âu yếm là điều quan trọng.

Có tới 57 % các ông lo sợ mình làm thất vọng bạn tình về mặt ái ân. Người bạn tình sẵn sàng ái ân thường là người đòi hỏi nhiều về khả năng ái ân của đối tác. Mà sự thành công trong ái ân ngày nay được truyền thông mô tả trở thành kiểu mẫu xã hội. Người đàn ông làm tình giỏi trở thành một thứ người mẫu lý tưởng mang giá trị qui chiếu. Sự lo sợ làm cho người bạn tình thất vọng không phải là điều không quan trọng. Các ông lo sợ phản ứng và sự phán xét bất lợi của các bà vì vậy mà ở các ông tình yêu khó nảy nở và phát triển bền vững.

Đàn ông bị chi phối bởi nỗi lo sợ thầm kín và thường xuyên về khả năng yếu kém sinh lý . Bài học rút ra từ kết quả điều tra xã hội là khi các ông thỏa mãn ái ân được xem như không còn bị stress, được thư giãn thật sự, thấy ngay cuộc đời đầy hoa thơm cỏ lạ .

Nhưng cũng từ đây, sự suy yếu của đàn ông bắt đầu thể hiện rõ trước phong trào tranh đấu nữ quyền . Quyền lực bắt đầu thay ngôi đổi chủ. Ở nhà, đàn ông tỏ ra sợ hãi, hoang mang, không còn giữ được cho mình tư cách và khả năng quyết định trước mẹ, vợ, chị và cả em gái . Trong sở, trước nữ đồng nghiệp, nhứt là trước các bà sếp . Có 40% đàn ông có cảm tưởng chạy trốn những khó khăn và có 65 % thừa nhận rõ ràng là người đàn bà đảm nhận những công việc đúng ra họ phải làm . Người ta có thể nói đàn ông đang trên đà muốn tái lập quan hệ trong đời sống vợ chồng là để được dẫn dắt như trước kia, như khi còn là cậu bé được mẹ, chị dẫn dắt .

Quan hệ đàn ông / đàn bà (vợ chồng) trở thành mối xung đột mà người đàn ông phải khó khăn chịu đựng nên số đàn ông bị tâm thần hay suy yếu tim mạch vì đó ngày càng gia tăng . Sự việc này dẫn tới hai trường hợp : hoặc bỏ trốn âm thầm hoặc nổi giận .

Đàn bà khi gặp khó khăn trong đời sống chung hai người thì thường phản kháng nên có tới ¾ các bà đòi hỏi ly dị .
Qua thế kỷ XXI này, đàn ông bắt đầu trở thành những người thật đáng tội nghiệp !

Nguyễn thị Cỏ May

Bài Xem Nhiều