We Promise We are Coming Very Soon!

we are working very hard, stay connected!

Copyright © LY HƯƠNG | Published By Gooyaabi Templates

Nhạc đấu tranh

Facebook

Blog Archive

Bài Lưu trữ

Recent Posts

Labels

Translate

BTemplates.com

Recent in Sports

Blogroll

About

Featured

Quốc Ca Việt Nam

Saturday, 29 April 2017

Viết cho Ngày Quốc Hận: Hãy Trân Trọng Ngày Quốc Hận!



đ
ôi lời tâm tình

Từ 37 năm nay, từ 11 giờ sáng của ngày 6/6 năm 1980, từ ngày đáp xuống phi trường Orly, trong chuyến bay Air France lần cuối của đời một người mang quốc tịch Việt Nam Cộng Hòa, nay đã biến thành một người Vô Quốc Tịch, một người Vô Tổ Quốc – Apatride vào chẳng bao lâu mang quốc tịch Pháp. Ngày hôm trước, chúng tôi rời Tân Sơn Nhứt trong một không khí buồn tẻ, nhục nhằn của một người bị trục xuất, từ nay mất nhà, mất đất, mất quê hương, vĩnh viễn sẽ không gặp lại cha mẹ nữa. Chúng tôi đành rời bỏ cái phi trường của thành phố nơi chôn nhau cắt rún, từ năm năm nay đã bị xóa tên. Vĩnh viễn rời bỏ, cái phi trường lớn nhứt của một cựu thủ đô của cựu nước Việt Nam Tự Do thân yêu! Giã từ, Adios, thôi không trở lại nữa!
Mừng, mừng, tùi tủi, ngỡ ngỡ, ngàng ngàng, gặp lại cô vợ, gặp lại thằng con sau 5 năm gởi người nuôi nấng. Và cũng kể từ ngày đó, chúng tôi nguyện suốt đời tỵ nạn, lưu vong của chúng tôi, gia đình chúng tôi PHẢI luôn luôn giữ những tập tục truyền thống văn hóa Việt Nam. Chẳng những giữ lễ nghĩa của Ba Ngày Tết, để thờ cúng Tổ Tiên Ông Bà Cha Mẹ. Chúng tôi, từ nay, PHẢI giữ thêm cái tưởng vọng các anh linh các chiến hữu quân dân cán chánh của Quốc Gia Việt Nam Cộng Hòa đã hy sinh vì Độc Lập, Tự Do, Dân Chủ. Tóm lại, vì Chinh Nghĩa!
Tuần cuối cùng của mỗi Tháng Tư Đen, từ năm 1981 đến nay, gia đình chúng tôi ăn chay. Ăn chay là ăn toàn rau xanh, không thịt cá thế thôi - không màu mè tương chao, đậu hủ, giả cầy, giả cá gì cả! Ăn qua loa để nhớ cái gốc lưu vong, cái gốc gác của đời tỵ nạn. Ăn chay – nói theo quan niệm riêng của chúng tôi dạy cho con cháu – là ăn qua loa, ăn để mà sống. Cơm khoai, bánh mì, rau xanh xà-lách, trái cây … tóm lại, nói theo Tây là ăn carême, ăn végétarien.
Gia đình chúng tôi cố giữ phong tục một gia đình ly hương để không quên quê hương nguồn gốc. Giữ truyền thống, phong tục. Trong nhà chúng tôi cố giữ cái Đạo Việt, vì chúng tôi đi Đạo Cơ Đốc nên không có bàn thờ hình Chúa hay Thánh Giá, nhưng lập và thắp sáng cái Bàn thờ Tổ Tiên. Riêng tuần Quốc Hận, thắp sáng bàn thờ Tổ Quốc, tưởng niệm các tử sĩ bỏ mình cho Tự Do!
Đối với chúng tôi, Tôn giáo, Đức Tin phần tâm linh là của mỗi cá nhơn. Tuy là Giáo Sĩ trách nhiệm mục vụ tại một Hội Đoàn Giáo dân vùng, chúng tôi không làm phép rửa tội bốn đứa con chung tôi, chúng tôi đã giáo dục truyền giảng giáo lý Cơ đốc giáo cho các con, nhưng để các con hoàn toàn lựa chọn Tôn Giáo và Đức Tin khi trưởng thành và biết trách nhiệm lựa chọn con đường tâm linh của mình! Tôn Giáo thường gọi là Đạo, (con đường giữ người) là cá nhơn. Cá nhơn chúng tôi, có Đức Tin và phần tâm linh là Cơ Đốc Giáo, tập tục lễ nghĩa theo hệ thống Nhà thờ Liên Hiệp Tin Lành Luther và Cải Cách. Nhưng truyền thống gia đình chúng tôi, là văn hóa lễ nghĩa chung của nguồn gốc cộng đồng người Việt và người Pháp. Vì ở Pháp, vì nửa gia đình gốc Pháp, gia đình chúng tôi cố giữ truyền thống đất nước Việt Nam làm nguồn gốc chung, chúng tôi chọn là Đạo(Con đường xử thế) Việt. Vì lẽ ấy Bàn Thờ Tổ Tiên phải có. Bàn thờ Tổ Tiên họ PHAN để nhớ nguồn gốc, thờ phượng Cha mẹ, Tổ Tiên, Đất Nước, Đồng Bào!
Hằng năm hai lần, trong gia đình chúng tôi, Bàn Thờ Tổ Tiên được thắp sáng.
Lần đầu, từ ngày 15 tháng 12 dương lịch là ngày mất của Cha chúng tôi, từ nay là Ngày Hiệp Kỵ dòng họ Gia đình họ PHAN chúng tôi, gốc Thừa Thiên-Huế, làng Mậu Tài-Phú Vang, đến ngày mồng 10 tháng giêng âm lịch, ra Tết.
Lần thứ hai là thắp sáng từ ngày 30 tháng ba là Ngày Huế thất thủ – quê quán gốc của dòng họ Phan – đến ngày 30 tháng tư là Ngày Sài gòn thất thủ và đất nước tiêu tùng.
Một năm hai lần, một lần Vọng Nhớ Tổ tiên, Nguồn gốc, Cha mẹ – Ơn Đất Nước, Ơn Tổ Tiên. Một lần Nhớ Ngày Tang Dân tộc, Ơn Đất Nước Nghĩa Đồng Bào.  
Đó là Tứ Ơn: Đất Nước, Tổ Tiên, Đồng Bào và Trời Đất-Tôn Giáo.
Chúng tôi dạy con dạy cháu chúng tôi, truyền thống Việt Nam, giữ Tứ Ơn: Bốn Ơn Phước: Nhứt, Đất Nước Việt Nam, thứ đến Tổ Tiên Việt Nam, rồi đến Đồng Bào Việt Nam, còn Ơn cuối cùng, Ơn thứ tư là Ơn Tâm Linh-Tôn Giáo - Đức Tin tùy cá nhơn con cháu, Phật Chúa đều quý cả, kể cả Không Có Đức Tin Athéehay Không TinAgnostique - vì đó là Đạo, đó cũng là Đức, là Con đường xử thế, con đường giữ mình hằng ngày. Như vậy, Con người Việt gồm có Ba Ơn của Đạo Việt, và Đức Tin Tôn giáo cá nhơn để tu thân giữ mình.
1. Ngày Quốc Hận PHẢI là Biểu Tượng Của Người Quốc Gia:
Chúng ta, người Việt tỵ nạn Cộng sản từ trên 40 năm nay, sống đất người, hội nhập ít nhiều đất người, ngày nay sanh sống rải rác khắp nơi trên thế giới, tùy phong, tùy tục, nhập giang tùy khúc, nhập gia tùy tục, sống sao cho hợp cảnh, hợp tình, hợp với lòng người, sống sao cho phải đạo mình, đó thôi !  Có nơi có may mắn, tụ họp đông đủ được một cộng đồng, tạo lập được những nơi sanh hoạt giữ nề giữ nếp Việt, phong Việt, tục Việt,  Việt văn, Việt hóa. Nhưng cũng có vài nơi  xa xôi, vắng vẻ, nhưng nhờ đất lành chim đậu, vẫn dễ dàng để người Việt chúng ta sanh sống, sanh con đẻ cái.
https://ec.yimg.com/ec?url=http%3A%2F%2Fsaigontimesusa.com%2Fbai%2Ftrangdau%2Fimages%2F1342_tuongniem.jpg&t=1493505377&sig=a2S7QJaWLHDmaSFN9QdNZg--~C
Sinh hoạt hằng ngày có vẻ như người bản xứ nhưng về nhà vẫn cố  giữ tục, giữ hồn người Việt. Hồn Người Việt là Tứ Ơn. Đức Thầy Huỳnh Phú Sổ đã truyền dạy Giáo dân Phật Giáo Hòa Hảo. Chúng tôi tuy Tôn giáo Tin Lành, đọc Thánh Kinh, giữ lời Chúa, nhưng rất ngưỡng mộ lời dạy Đức Thầy, lấy Tứ Ơn làm kim chỉ nam giữ Đạo Việt, giữ hồn người Việt. Lời Chúa là Tâm Linh giữ Đạo, giữ Đức. Tôn giáo là Đức Tin, là lòng dạ cá nhơn, là lương tâm cá thể chỉ là một trong Tứ Ơn. Ba Ơn còn lại Ơn Tổ Tiên-Cha mẹ, Ơn Đất Nước- Quê hương, Ơn Đồng Bào ấy là linh hồn Việt.
Chúng tôi thường ngưỡng mộ hai dân tộc và cách sống của họ:
Thứ nhứt là dân tộc NHỰT BỔN, ngày ra đường họ mặc âu phục làm việc, tổ chức làm việc rất Âu Mỹ. Tối về nhà, trong gia đình họ là người Nhựt, kimono, ngủ sàn. Dù Đạo Phật hay Đạo Chúa, nhưng vẫn thờ vái, cúng bái, tin tưởng những Kami, tổ tiên truyền thống…Sinh hoạt văn minh Âu Tây, nhưng linh hồn, văn hóa thì vẫn Nhựt Bổn.
Dân tộc thứ hai là dân DO THÁI. Đạo Do Thái, có từ ngàn xưa, Thờ Chúa, Đấng Yê–Hô–Vah, giữ Đạo theo lời Chúa, nhưng có những tục lệ nề nếp để nhớ Ơn Xưa. Ngày nay dù 70 năm đã qua, người Do Thái vẫn hằng năm tưởng niệmShoah Holocaust về những người Do Thái Âu Châu từng bị Nazi Đức sát hại.
Vì vậy ta phải trân quý Ngày quốc Hận như người Do Thái trân quý Shoah vậy!
2. Phải Trân Quý Lá Cờ Vàng Ba Sọc Chữ Càn:
https://ec.yimg.com/ec?url=http%3A%2F%2Fnamviet.net%2Fblog-thoisu%2Fwp-content%2Fuploads%2F2015%2F05%2F212ddc23-663d-447b-bc5a-c66a540a93ce.jpeg&t=1493505377&sig=MoSLTywNpCnq39UKnnmEvw--~C
Chúng ta phải trân quý BA SỌC SONG SONG màu Đỏ - Chữ CÀN Đỏ như người Do Thái đã trân quý Ngôi Sao David của họ vậy! Ba Sọc Song Song - chữ Càn trong Kinh Dịch cũng là tượng trưng Tam Tài Thiên-Địa-Nhơn,
Vì chữ CÀN (ba sọc song song) chỉ hướng ĐÔNG. Từ naythoát khỏi cái suy nghĩ NAM. Hướng Nam, để đối với hướng Bắc, là một quan niệm, có từ thời Hán Thuộc lần thứ Nhứt, phía Nam của một vùng ảnh hưởng Triều đình Hán nằm ở hướng Bắc – Beijing, BẮC kinh. Nam cũng đến từ tên nước NAM Việt từ Triệu Đà cướp nước Âu Lạc của An Dương Vương. Thăng Long thủ đô của nước Đại Việt, cũng được gọi là Đông Kinh (Do đó các thủy thủ Pháp đặt vùng miền Bắc là TONKIN do từ ĐôngKinh trại ra!
Trước Nam Việt tên nước ta là Văn Lang, là Âu Lạc… Sau Nam Việt, tên nước là Đại Cồ Việt, là Đại Việt… dù anh hùng Lý Thướng Kiệt đã dùng chữ Nam để phân biệt Nam Bắc. Tên Việt Nam ngày nay của ta cũng do Nhà Thanh đề nghị với Vua Gia Long. Vua Minh Mạng quá HÈN NHÁT, lại đổi thành ĐẠI NAM, vì quá sợ rằng tên VIỆT sẽ làm Mất lòng Vua Tàu chăng?
3. Ngày Quốc Hận, NGÀY GIỖ Các Anh Hùng Bỏ Mình Vì Tự Do:
Đối với người Việt Nam chúng ta, ngày Quốc Hận 30 tháng 4, đồng nghĩa với Shoah Do thái! Thế mà có người – tuy là cựu nạn nhân – vẫn đòi bỏ lên bỏ xuống! Thay tên, vì mắc cở? Thay tên, vì hòa hợp, bán nước?
Ngày mai, chế độ độc tài Công sản thế nào cũng phải bị thay thế, phải nhường quyền cho một chế độ Dân Chủ Pháp Trị. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn mong ước rằng:
Ngày Quốc Hận cũng phải được duy trì và trân trọng. Dù rằng trong Nước, tuy không còn bóng dáng bọn Cộng Sản Bán Nước nữa. Nhưng một Công Trường, một Tượng Đài kỷ niệm Ngày Quốc Hận phải được Dựng lên để Tưởng Niệm. Để Nhớ Ơn Tất Cả những người Đã LỰA CHỌN: HY SANH Vì Chánh Nghĩa, Đã Nằm Xuống Vì Nghĩa Vu Bảo Vệ Non Sông, hay đã HY SINH Bỏ Mình Trên Con Đường Đi Tìm Tự Do.
Ngày Tang, ngày Đau, ngày Buồn ấy, sẽ là Ngày Giỗ Tổng hợp cho những cái đau thương của đất nước. Ngày Hiệp Kỵ, Hiệp Giỗ, cho tất cả những nạn nhơn của tất cả những cái tang tóc đau buồn đã qua:  Cải cách Ruộng đất, Mậu Thân Huế, Hoàng Sa, Trường Sa, các nạn nhơn của những cuộc pháo kích bừa bãi của Việt Cộng, những nạn nhơn đã bỏ mình, nạn nhơn của những cuộc chạy nạn, trong nước: đại lộ kinh hoàng năm 72, đường 19 năm 75, nạn nhơn của cuộc vượt biên khổng lồ  trên biển hay trên đường biên giới, nạn nhơn của những trại tập trung sau ngày mất nước, hay nạn nhơn của cả cuộc chiến Việt Cộng-Tàu Cộng  năm 1979… để Nhớ, để không Bao giờ Quên, để không Bao giờ Lặp lại. Tưởng niệm Ngày Quốc Hận 30 tháng Tư để hằng năm Xá Tội Vong Nhơn, Tha Tội Lẫn Nhau.
Kết Luận 
Nhìn lại, trên 40 năm cầm quyền cả nước thống nhứt trong Hòa Bình, Đảng Việt Cộng đáng lý phải Xây Dựng và Phát Triển đất nước, nhưng chỉ biết Trị dân và Bán Nước.    
Chừng nào còn Đảng Việt Cộng, thì người Việt vẫn còn nô lệ. Muốn Phát triển và XâyDựng, phải có Tự Do Độc Lập, Dân Chủ. Muốn có Tự do, Độc lập, Dân chủ phải Thoát Cộng!
Tất cả những vấn nạn hiện tại hay tương lai, như Hán Hóa, như mất hải đảo, mất Biển Đông đều do Đảng Công sản Hà nội cầm quyền tạo thành.
Thoát Cộng sẽ giải quyết tất cả. Môt chế độ dựng lên bằng cướp chánh quyền, bằng tuyên truyền láo khoét, bằng giáo dục dỏm, bằng bằng cấp mua, bằng ngoại giao xin cho, thì phải dẹp bỏ. Dẹp bỏ xong cái chế độ ấy, người Việt Nam mới tìm thấy lại những sự thật.  
42 năm đủ rồi! Đã quá dài! Mong rằng tất cả người dân Việt thấy được sự thật để mà vứt bỏ mầm nguy hại nầy!
Mong lắm!
Hồi Nhơn Sơn, Ngày Quốc Hận thứ 43
TS.Phan Văn Song

Vô cùng thương tiếc nghệ sĩ Thanh Sang, hưởng thọ 75 tuổi.

Vô cùng thương tiếc nghệ sĩ Thanh Sang


Nghệ sĩ Thanh Sang đã trút hơi thở cuối cùng lúc 0 giờ 25 phút ngày 21/4/2017 tại nhà riêng, hưởng thọ 75 tuổi.
Ngày 4/4, anh bị khó thở, được gia đình đưa đi cấp cứu. Sau nhiều ngày điều trị tại Bệnh viện Nhân Dân Gia Định, vì anh có bệnh suy thận, suy tim, xuất huyết não nên bị hôn mê và mất đi trong niềm thương tiếc của gia đình, nghệ sĩ đồng nghiệp và khán giả ái mộ cải lương.
Nghệ sĩ Thanh Sang tên thật là Nguyễn Văn Thu, sinh năm 1943 tại Phước Hải, Bà Ria – Vũng Tàu. Cha Mẹ của Thu là người quê ở Bình Định, làm nghề ngư phủ. Hai ông bà từng đi đánh cá khắp các vùng biển Quy Nhơn, Bình Định, Tuy Hòa, Nha Trang, Rạch Giá, Cà Mau. Hai ông bà chọn Phước Hải để định cư vì có nhiều bạn đồng hương Bình Định đến đây lập nghiệp. Bốn chị em của Thu đều được sanh ra tại Phước Hải.
Cha của Thu mất năm 1949 khi Thu mới 7 tuổi. Người chị thứ hai 10 tuổi phải đi bán khoai lang, chuối nấu để để kiếm tiền giúp mẹ nuôi em. Thu tuy mới 7 tuổi cũng phải đi làm mướn cho ông chủ ghe cá, phụ việc khoanh chạc, tát nước, gỡ cá khi ghe đi đánh cá ở biển về.
Khi làm việc chung ở đoàn Dạ Lý Hương, Thanh Sang kể lại khoảng đời thơ ấu cho chúng tôi nghe trong dịp nhậu trong quán rượu bên hông rạp Quốc Thanh. Thanh Sang kể là hồi 8 tuổi anh đã theo ghe đánh cá đi biển. Lúc 14 tuổi, Thu theo ghe đi biển, bị một trận bão dữ dội, nhiều ghe trong đoàn đánh cá bị chìm, ghe của Thu thoát nạn. Khi Thu vô đến bãi thì thấy mẹ và các chị em của Thu đang quỳ nơi bãi biển, cầu nguyện cho Thu thoát nạn. Thu ôm mẹ, hai mẹ con ôm nhau mà khóc khiến cho cả xóm xúc động. Bà mẹ không muốn con theo ghe cá ra biển nữa nhưng rồi vì nghèo quá, đành phó cho số trời.
Ông chủ ghe cá rất thích Thu, vì cậu siêng năng, làm việc cực nhọc không kêu ca, không nề hà gì, lại làm mồi nhậu rất ngon nên ông không cho Thu đi biển theo ghe cá nữa mà giao cho việc vá lưới, đan lưới, khi nào ghe đi biển về thì Thu phụ cân cá, khiêng cá ra chợ rồi rửa ghe và phơi lưới. Ông cho mẹ con của Thu mướn ngôi nhà nhỏ ở sau rạp hát Hải Lạc – Phước Hải. Nhờ vậy khi có đoàn cải lương nào về hát ở rạp Hải Lạc, Thu ngồi trong nhà cũng nghe được tiếng đờn câu ca. Nghe hát cải lương riết rồi đâm ra ghiền, mê vọng cổ. Thu làm quen với các nghệ sĩ, hễ có tiệc nhậu thì thế nào Thu cũng kiếm rượu đế ngon, nấu vài món cá, tới góp phần và ca vọng cổ chung vui với anh em trong gánh hát. Làn hơi của Thu trầm ấm, vang lộng, Thu học ca theo dĩa vọng cổ của các danh ca Út Trà Ôn, Thành Công, Chín Sớm và được các bạn đờn ca tài tử Phước Hải dạy ca theo đúng nhịp điệu.
Năm 1960, đoàn cải lương Ngọc Kiều của ông bà bầu Hoàng Kinh – Ngọc Đán về hát ở rạp Hải Lạc. Trong một dịp đờn ca với các nghệ sĩ đoàn Ngọc Kiều, giọng ca của Thu được nữ nghệ sĩ Kim Nên chú ý. Cô Kim Nên thân mẫu của nghệ sĩ tân nhạc Thái Châu, là đào chánh của đoàn Ngọc Kiều, giới thiệu Thu với ông bầu Hoàng Kinh, xin cho Thu theo gánh hát để học hát, cô tin là Thu sẽ trở thành một kép chánh sớm nổi danh. Thu được nhận vô gánh hát và chỉ được cho đóng vai quân sĩ chạy hiệu và đánh võ trong tuồng. Thu cần cù, chịu khó học hỏi, đêm đêm Thu ngồi bên cánh gà coi hát và học thầm theo tuồng. Đoàn đang hát tuồng Chiều đông gió lạnh về, Thu thuộc được nhiều vai trong tuồng này. Khi các vai kép cạnh đau yếu không hát được, bầu gánh bảo Thu thế vai, suất hát thế vai của Thu thành công trọn vẹn. Bầu Hoàng Kinh mới đặt nghệ danh cho Thu. Ông nói: “Tên Thu nghe có vẻ con gái, mày ở lứa tuổi của những nghệ sĩ có giọng ca dũng mãnh như Thanh Kỳ, Thanh Liêm ở đoàn Phước Chung, như Thanh Tú ở đoàn Thanh Minh, như Thanh Nhàn, Thanh Sơn con của kép Thanh Tao ở đoàn Kim Thanh nên tao đặt cho mày nghệ danh là Thanh Sang.

Thu nhận cái tên mới Thanh Sang và được ông Bầu cho đóng các vai kép ba, kép nhì. Năm 1962, kép chánh Hùng Cường khi diễn trên sân khấu Kim Chung, không hài lòng cách diễn của anh hề Nguyễn Mỹ (con của danh hề Sáu Dình và nữ nghệ sĩ Năm Đặng đoàn Phước Chung), Hùng Cường đã đánh Nguyễn Mỹ gãy răng, chảy máu miệng và đạp cho Nguyễn Mỹ té xuống phòng khán giả.
Trước đó cũng ở sân khấu Kim Chung, Hùng Cường hát, ca rớt vọng cổ, anh đã xông vô dàn đờn cổ nhạc, đánh nhạc sĩ Văn Vĩ và đá bể đờn guitare và ampli của Văn Vĩ. Văn Vĩ vì đui, không nhìn được miệng ca của Hùng Cường nên không vớt khi anh rớt nhịp nhưng Hùng Cường cho là nhạc sĩ Văn Vĩ muốn đờn phá anh. Văn Vĩ thề không bao giờ đờn cho gánh hát cải lương nữa, anh đã giữ lời thề cho đến ngày anh mất.
Hồi đó Hội Ái Hữu nghệ sĩ đang hoạt động mạnh, các Hội Công Nhân sân khấu, Chi Hội Soạn giả, Hội Ký giả kịch trường vừa thành lập, Hội nào cũng muốn chứng tỏ khả năng bảo vệ quyền lợi của nghệ sĩ nên đăng báo vận động khán giả ủng hộ tiền để kiện Hùng Cường ra tòa và cho Nguyễn Mỹ đi bác sĩ lấy giấy chứng thương và trị bịnh. Nghệ sĩ Hùng Cường phải đi hầu tòa nhiều lần, anh phải rời đoàn Kim Chung để tránh làn sóng phản đối của báo chí kịch trường và khán giả. Anh theo đoàn Ngọc Kiều đi hát ở các tỉnh Hậu Giang nhưng phía Nguyễn Mỹ và các Hội nghệ sĩ (Công Nhân Sân Khấu, Chi Hội Soạn giả, Hội Ký giả kịch trường…) không chịu bãi nại nên Toà Án vẫn đưa trát đòi Hùng Cường đi hầu. Vì vắng mặt kép chánh Hùng Cường nhiều lần, bầu Hoàng Kinh tập cho Thanh Sang hát thế vai chánh của Hùng Cường, đó là vai Đông Nhật trong tuồng Tuyết Phủ Chiều Đông. Thanh Sang từ một vai kép ba, thế vai của Hùng Cường, trở thành kép chánh của đoàn hát. Ông bầu Hoàng Kinh lấy những vai hát kép chánh của Hùng Cường giao cho Thanh Sang thủ diễn, nâng vai trò của Thanh Sang lên kép chánh, ký contrat mới với Thanh Sang. Hùng Cường thối contrat cho bầu Kinh, trở về Saigon đi gánh hát khác, sau khi nhờ người vận động với cha mẹ Nguyễn Mỹ bãi nại, Hùng Cường bồi thường tiền thang thuốc cho Nguyễn Mỹ.

Nghệ sĩ Thanh Sang làm kép chánh qua ba gánh hát: Ngọc Kiều, Ngọc Kiều Mới, Song Kiều nhưng ba đoàn này chuyên hát ở Hậu Giang nên ít được báo chí kịch trường đề cập đến. Năm 1964, bầu Xuân thành lập đoàn Dạ Lý Hương, khai trương gánh hát với tuồng Cô Gái Đồ Long, danh ca Tấn Tài vào vai Trương Vô Kỵ, kép ca Út Hiền vai Trương Thúy Sơn, kép Thanh Sang vai Kim Mao Sư Vương Tạ Tốn, Ngọc Giàu vai Hân Tố Tố.
Hai nhân vật trẻ Trương Vô Kỵ và Trương Thúy Sơn được trao cho hai danh ca Tấn Tài và Út Hiền, hai vai này là mãnh đất màu mỡ cho hai danh ca Tấn Tài, Út Hiền thi thố giọng ca vàng và kỹ thuật luyến láy qua các bài vọng cổ trữ tình trong tuồng. Thanh Sang mới 20 tuổi mà phải thủ diễn một vai lão mù. Đôi mắt của diễn viên là một lợi khi sắt bén giúp cho diễn viên chinh phục khán giả, cái liếc mắt tống tình, liếc mắt căm hờn, ánh mắt nghi ngờ, đôi mắt ngạc nhiên, đôi mắt bối rối…đôi mắt diễn đạt nhanh hơn và hiệu quả hơn lời nói, lời ca. Diễn một nhân vật mù là đã mất hết lợi thế của đôi mắt nên rất khó diễn. Nhưng Thanh Sang lại diễn nhân vật Tạ Tốn rất hay và đạt được huy chương vàng Giải Thanh Tâm nhờ vai tuồng nầy.
Lớp diễn như sau: Kim Mao Sư Vương Tạ Tốn cướp được thanh Đồ Long Đao, cùng với vợ chồng nghĩa đệ Trương Thúy Sơn, Hân Tố Tố đi biển Đông, định tìm một nơi yên tỉnh để nghiên cứu bí mật của Đồ Long Đao, không ngờ bị bão biễn, trôi dạt đến Băng Hỏa Đảo. Vì suy nghĩ hoài không tìm ra được bí mật Đồ Long Đao, lại nhớ đến mối thù vợ con bị Thành Khôn cưỡng hiếp rồi giết chết, khi nghĩ tới bí mật Đồ Long Đao không tìm ra được thì không thể nào trả được mối thù vợ con bị Thành Khôn giết, Tạ Tốn nổi cơn điên dữ dội, múa đao đâm chém loạn xạ… Trương Thúy Sơn bị thương nặng, chỉ còn chờ chết dưới đao của Tạ Tốn thì ngay giữa cơn nguy hiểm ngàn cân treo sợi tóc đó, Hân Tố Tố sanh ra một đứa hài nhi. Hài nhi kêu lên tiếng khóc chào đời, tiếng khóc trẻ thơ đánh thức lương tri của Tạ Tốn, khiến ông liên tưởng đến tiếng khóc của con ông, ông bình tĩnh dần dần, ý tưởng giết người tan đi, nhường cho tình thương dành cho trẻ sơ sinh. Lúc này Thanh Sang mới 20 tuổi, thủ diễn một vai lão mù, đầu tóc vàng hoe xù lên như một cái bờm sư tử, khi nổi cơn điên thì đâm chém loạn xạ, gầm thét dữ dội, thái độ bạo tàn nhưng khi nghe tiếng khóc của trẻ sơ sinh, Thanh Sang – Tạ Tốn khựng lại, ngơ ngác, lắng nghe, nghểng tai về hướng động đá, tiếng khóc lại vang lên… môi của Thanh Sang – Tạ Tốn hơi nhếch cười, run giọng nói: “Con tôi…phải tiếng của con tôi không?”

Thanh Sang Bach Tuyet
Cơn điên giận dữ qua mau như một trận bão tàn, nhường cho khoảng trời quang mây tạnh. Nở nụ cười trên môi, Ta Tốn bồng đứa trẻ thơ, ôm nó vào lòng, kêu lên trong một giọng đẫm lệ vì sung sướng… Con tôi…Con tôi đây rồi. Phải cho nó làm con nuôi của ta mới được…
Vở tuồng khai trương tại rạp Quốc Thanh, các vai Út Hiền – Trương Thúy Sơn, Tấn Tài – Trương Vô Kỵ chỉ thỏa mãn khán giả bằng mấy câu vọng cổ, nhưng lớp tuồng gây xúc động nhất, gieo ấn tượng sâu sắc vào lòng khán giả chính là lớp diễn của Thanh Sang – Tạ Tốn.
Chỉ sau bốn năm theo nghề hát, Thanh Sang, một chàng trai chài lưới, chưa qua trường lớp nào của sân khấu đã trở thành ngôi sao cải lương với cái huy chương vàng Giải Thanh Tâm năm 1964.
Trong cuộc đời nghệ thuật sân khấu, Thanh Sang đã để lại những vai diễn bất hủ, những nhân vật có tính cách khác thường nhưng rất sâu sắc về tâm lý, đòi hỏi phải diễn xuất nội tâm nhiều như trong tuồng Kiều Phong – A Tỷ, Bạch Tuyết trong vai A Tỷ, ngồi trên lưng Du Thản Chi (Thanh Sang), mỗi lần xuất hiện trên sân khấu, Du Thản Chi – Thanh Sang đầu bị bịt mặt sắt, lại cõng A Tỷ trên lưng, Thanh Sang diễn xuất tỏ thái độ yêu đương mù quáng, ngu khờ đối với A Tỷ, lúc nào cũng ngu khờ mù quáng nghe theo mệnh lệnh của trái tim nên khán giả vừa tức vừa thương cái gả si tình mù quáng. Một diễn viên mang mặt sắt, đầu bao che bằng một nón sắt, lại cõng người trên lưng, chỉ bằng giọng nói, giọng ca mà diễn, biểu lộ được một tấm chơn tình, không phải là một chuyện dễ làm.
Trong tuồng Tiếng Hạc Trong Trăng, Thanh Sang thủ diễn vai tướng cướp Thi Đằng, tự móc mắt mình để giúp cứu trị đôi mắt của đứa con gái của ông bị thất lạc từ 18 năm qua. Vai Thi Đằng khi mới dàn dựng thì do Thành Được thủ diễn, Thanh Nga trong vai cô gái mù. Sau Thành Được, vai Thi Đằng còn được các diễn viên Việt Hùng, Minh Vương, Hùng Minh và Thanh Sang thủ diễn… Theo báo kịch trường và dư luận khán giả thì sau Thành Được, Thanh Sang là người diễn xuất sắc nhứt, hơn các diễn viên tài danh đã được kể.
Sau năm 1975, Thanh Sang nổi bật qua các vai Thi Sách trong Tiếng Trống Mê Linh, vai Trần Minh trong Bên Cầu Dệt Lụa, vai Lê Hoàn trong Thái Hậu Dương Vân Nga, vai Thế Tử Ngũ Châu trong Đường Gươm Nguyên Bá.
Trong hoạt động nghệ thuật sân khấu, Thanh Sang được cảm tình sâu sắc của các bạn đồng diễn. Minh Vương, Hùng Minh, Phượng Liên, Bạch Tuyết, Ngọc Giàu, Lệ Thủy, Diệu Hiền… Thanh Sang rất quan tâm chỉ dẫn giúp đỡ các thế hệ diễn viên trẻ nhất là các em thủ diễn những vai có tính cách.
Giọng ca của Thanh Sang trầm ấm, có một nỗi buồn man mác, rất nhiều khán thính giả mê thích giọng ca lối hát của Thanh Sang.
Vì tôi xa quê hương trên ba chục năm, tôi không biết nhiều về việc gia đình vợ con của Thanh Sang, chỉ đọc báo hoặc nghe các bạn kể, Thanh Sang lận đận trong cuộc sống vợ chồng, qua 7 lần sống với 7 cô vợ. Họ chia tay nhau không ồn ào, không có ấn tượng xấu về nhau. Chỉ có người con gái của bà bầu gánh hát của Công Ty Cao Su Đồng Nai là người vợ chót, chăm sóc cho chồng nhiều nhứt những lần Thanh Sang lâm trọng bệnh.
Thanh Sang từng thủ diễn nhiều vai quan trọng trong tuồng của tôi khi tôi cộng tác với đoàn Dạ Lý Hương. Các nghệ sĩ Thanh Sang, Diệp Lang, Hùng Minh, Hương Huyền, Kim Tuyến, Giang Kim, Tú Trinh, Ngọc Đan Thanh, Kiều Phượng Loan, Thanh Thế, Linh Tuấn từng tỏ lời kính tôi như người cha trên đường nghệ thuật nên tôi lúc nào cũng thương mến các cháu như con của mình và xúc động về tinh thần tôn sư trọng đạo của các cháu.
Ở phương trời xa cách hàng chục ngàn cây số, khi biết tin Thanh Sang đau nặng rồi mất, tôì vô cùng thương tiếc, xin thắp nén nhang cầu nguyện cho anh linh của Thanh Sang sớm tiêu diêu miền cực lạc và xin chia sớt nỗi đau nầy với với gia đình và vợ con của Thanh Sang.
Montreal, tháng 4 năm 2017.
Soạn giả Nguyễn Phương


Friday, 28 April 2017

Tháng Tư Đen “đổi đời”, người ra đi, kẻ ở lại

 
Trong những bài viết về Tháng Tư Đen năm nay, có bài của một nhân viên Bộ Y Tế VNCH (1975) về mấy ngày cuối cùng ở Sài-Gòn mà ông ta tìm đường ra đi và những ngày đầu tiên nơi ông ta đến, kể lại những điều mình thấy và mình nghĩ. Ai không trải qua kinh nghiệm ấy, đọc xong, có thể nhắm mắt tưởng tượng cảnh nước mất nhà tan nó hãi hùng, kinh khủng, tuyệt vọng, điên khùng, thê lương…ra sao:
.....
Tối 27/4 chúng tôi vào Tân Cảng nằm chờ tầu đi Phú Quốc. Vào đến nơi đã thấy cả trăm người nằm ngồi la liệt ở trại, sau một đêm nằm trong connex, được xem lén T.V. thấy cụ Hương quần áo trắng, rút khăn trắng lau nước mắt trao quyền cho tướng Minh, cụ run run nói: “Tôi xin hỏi Đại tướng giờ đây Đại tướng lấy thế gì để nói chuyện với bên kia ? Thế này là thế mất nước”. Cụ Trần Văn Hương tốt nghiệp Cao Đẳng Sư Phạm đồng môn với thân phụ tôi ở Hà Nội thời 1925- 26. Có lẽ cụ là nhà chính trị hiếm hoi trong lúc này còn giữ được lòng yêu nước yêu dân, hình ảnh một ông già khóc vì vận nước là hình ảnh một thuở Chiến Quốc đẹp bi hùng nhất sử Việt mà mấy chục năm sau tôi vẫn không quên được và vẫn thấy rung động như đọc truyện ĐCLQ!
 
Không như tên dân biểu B. nước sắp mất còn thèm cái ghế bộ trưởng, thì thọt hão huyền “Bảo Đại về là xong hết, cụ Huyền làm Thủ Tướng, tướng Kỳ làm Quốc Phòng..v.v...” Giữa cuộc tranh đấu sống còn mà trong đầu sẵn một chữ Hoà, thì ắt là phải Thua. Nói chung, rất nhiều thanh niên sinh viên xuất thân từ các địa phương nghèo, tỉnh nhỏ, muốn vùng lên tìm cho chính mình một chiếc chiếu danh dự trong xã hội, họ rất dễ ngả sang tả phái, ngỡ đây là môi trường tiến thân, sôi nổi phá phách nền móng cũ, tiêu diệt đối thủ, rút cuộc chẳng thấy xây dựng được chút gì khả dĩ gọi là cách mạng ngoại trừ thỏa mãn cái Tôi vọng động, ghen ghét khả ố của chính mình. Chống đối để xác định một cái Tôi mù mờ chưa khôn lớn chín chắn, chính là ngọn lửa sân hận oan oán trùng trùng duyên khởi ác nghiệp đốt cháy thế gian. Oái oăm thay, không ít các chú tụng một bồ Các Mác dại dột chơi lửa hận ấy, và chính mấy gã di cư chạy CS 1954 cũng bị mê hoặc vào mấy chữ hoà bình thống nhất, một số vẫn mang mặc cảm thầm kín tự trị, nghênh ngang riêng một góc trời, rút cuộc mắc vào tròng bịp bợm quốc tế, anh chạy trối chết, anh kẹt như “gái ngồi phải cọc”, ông bạn đồng nghiệp của tôi, Nguyễn v. T. gặp lại ở Philadelphia cúi gầm, than : hành động của chúng tôi trong quá khứ sớm làm mất miền Nam, một lời sám hối nửa vời, thành thử vì óc phân hoá mà miền Nam mắc bẫy, vì lý tưởng hoà bình hão huyền mà người ta trao trứng cho ác, vòng ngoài lũ nặc nô Âu Mỹ Do Thái lấy nước nhược tiểu làm bãi chơi, miệng hút cần sa, lưỡi phun độc tố !
 
Cho đến sáng 28/4, sau đêm chứng kiến cảnh thả bom dinh Độc Lập và súng Hải quân bắn lên ầm ầm, cũng chưa ai dám nghĩ là Sàigòn có thể mất nhanh thế. Ngồi ở vọng canh xem binh sĩ Dù xả súng bắn đại đội VC về gần xa lộ và thấy trực thăng còn quần thảo trên trời, bên trong Tân Cảng người Mỹ mở kho P.X. cho ai muốn vào lấy gì thì lấy, tôi bỗng thấy lòng quặn đau trước cảnh tao loạn: dưới quân sĩ ghì súng chặn địch, trên nóc nhà mấy ông phóng viên ngoại quốc thâu hình như quay ciné, trong trại dân chúng nằm chờ tầu ra đi! Giữa lúc hỗn loạn một số người bỏ ra về, trở lại Sàigòn. Chúng tôi, 3 người, một dược sĩ quê Sóc Trăng, một bác sĩ quê Bến Tre, và tôi dân di cư Hà nội 1954,  nghĩ có về cũng kẹt thà cố ở lại chờ xem sao, may ra có tầu đi, con tầu Đại Hàn Pioneer Boohung vẫn nằm kia chưa tách bến, còn hy vọng...
 
Đúng 11 giờ sáng 29/4 chừng mươi người Mỹ lên tầu và sửa soạn cho tầu rời bến, dân chúng chờ đợi suốt đêm được lần lượt leo lên tầu, mấy thủy thủ Đại Hàn nhìn chúng tôi ái ngại thông cảm trong khóe mắt. Tầu ra tới gần Vũng Tàu mới có khoảng hai ba trăm người nên hầm tầu rộng rãi thoải mái.
*
Đáng lẽ chỉ mất có hai, ba ngày là tới Phi Luật Tân nhưng tầu dừng lại 10 ngày để vớt các thuyền nhỏ, đa số là dân chúng từ Phước Tỉnh, Phước Hải leo dần lên tầu, tới 3000 người. Một chiếc xuồng chở cả xe Citroen của một vị linh mục, xe gắn máy... bị ném xuống lòng biển cả.
 
Sau mấy ngày lênh đênh, ngủ ngồi, ăn cơm khô của lính, sáng ngồi boong tầu nhìn sóng, mặt biển đầu tháng Năm thật êm, chúng tôi tới Subic Bay Phi Luật Tân ngày thứ Ba 6 tháng 5. Tới đây mới thấy cơ quan Mỹ đã lập trại tỵ nạn sẵn sàng từ bao giờ. Một anh lính Mỹ vui đùa “cười lên tí nào” (smile, smile) thật hỗn hào vô duyên, cái hỗn hào vô ý thức của đám dân văn minh Coca Cola mà Bác sĩ Rankins, tân Giám Đốc WHO không hết lời chửi rủa. Nhưng sau nghĩ lại, dân Mỹ là dân rất mới, lập quốc 200 năm trong những điều kiện khác hẳn các nước khác, xã hội tổ chức tử tế, ăn mặc dư thừa, sang xứ khác, đầy sân hận lạc hậu nhỏ nhen, họ không thể hiểu được và không thể thông cảm được.
         
Sau 5 tuần chúng tôi lên máy bay đi đảo Guam ngày 7/6, ở đây trại tràn đầy ánh nắng chói chang bụi bậm không như ở Subic Bay, may thay ở một ngày đã được rời vào Anderson Airport chờ chuyến bay vào Mỹ. Trại của Không quân, rất sạch sẽ, nên ai nấy đều thoải mái.
 
Trong trại tôi gặp lại Giáo sư Lê Trung Nhiên, quyền Khoa Trưởng Văn Khoa, tháng trước còn gặp ông ở Văn Khoa xin ký giấy tờ tài liệu, gặp thêm cả một cô sinh viên Minh Đức mấy tuần trước thầy trò còn ngồi trong lớp học hành thi cử như thuở thanh bình!
 
Chờ tới một tuần sau, ngày thứ Sáu 13/6 chúng tôi lên máy bay vào Indiantown Gap, tiểu bang Pensylvania, một trại binh rộng rãi, quy củ, bỏ trống, ở đây ăn ngủ dưỡng sức bắt đầu đời mới. Bạn bè cũ lác đác gặp nhau thật quý hóa, đúng với cái câu “tha hương ngộ cố tri”, tưởng đâu màn sắt đã buông xuống thì chẳng bao giờ còn gặp lại bạn bè thân nhân nữa!
 
Trong trại nhìn ông hổ tướng Nguyễn Đức Thắng đi xếp hàng ăn cơm, ông không cần trốn tránh, một quân nhân được đồng bào yêu mến kính trọng, một ông tướng đúng mặt tướng.
 
Cơ quan bảo trợ Tolstoi xếp đặt đưa tôi lên Boston cuối tháng 6, do một cô bạn học Mỹ cũ bảo lãnh, năm sau gặp vị cựu Tổng trưởng Y Tế, bác sĩ Trần Minh Tùng lên nội trú bệnh viện ở Boston, ông nhận định “ở xứ người, mình chỉ dùng được sở đoản chứ không dùng được sở trường”, một vị bác sĩ nguyên Giám đốc trường Quân Y, một cựu Tổng Trưởng Y tế, cựu Thượng nghị sĩ, nay sáng sáng đi tập lấy tuỷ sống ! Gần đây khi đọc bài cụ Nguyễn Mạnh Tường nhận định: “chỉ ở trên mảnh đất quê hương mình mới có sức mạnh... chỉ có quê hương mới là sân khấu của mình...”. Thế hệ I di dân chẳng giữ vai nào trên sân khấu mới, dù là vai nhắc tuồng kín đáo dưới gầm sân khấu, và có lẽ đúng hơn, thế hệ từng gắn bó với quê hương, chẳng thấy hào hứng gì trên sân khấu với đám khán giả xa lạ, lạc lõng, với thời, thế, cơ, khác hẳn, như Trạng Trình từng tiên tri:
Bấy giờ kẻ Tấn người Tần
Người Ngô kẻ Sở khôn bề tựa nương!
Hạ Long Lưu Văn Vịnh) 
(ngưng trích)
 
Và, đây là cuộc “đổi đời” vào ngày 30.4.1975 của một kẻ ở lại, một luật sư tại Sài-Gòn:  
 
Cuối tháng 3.1975, dân Sài-Gòn đã rục rịch lo chạy. Vậy mà  khi ấy tôi chẳng nghĩ đến đi đâu. Không phải tôi thích cộng sản hay không sợ cộng sản. Nhưng tôi có vài lý do để quyết định “ở lại”. Một là tôi tin tưởng Quân đội VNCH không thể tan hàng một cách dễ dàng và mau chóng sau hai mươi năm chiến đấu vẫn giữ vẹn toàn lãnh thổ miền Nam, nhất là qua hai trận Tết Mậu Thân 1968 và “Mùa hè đỏ lửa” 1972, “thiên tài quân sự” Võ Nguyên Giáp của “Quân đội Nhân dân” CSBV đã lợi dụng yếu tố bất ngờ đánh úp, tung toàn lực tổng tấn công định “dứt điểm” miền Nam Việt Nam, nhưng cuối cùng đã đại bại. Lý do thứ hai là nhiều người thân của tôi, trong đó có em ruột và em rể tôi, còn đang ở ngoài mặt trận, họ đang đổ máu vì mình, họ nghĩ gì nếu biết mình đang tìm đường bỏ chạy ra ngoại quốc?
 
Sự tin tưởng của tôi đã trở thành mù quáng khi vẫn bình tâm ở Sài-Gòn trong lúc vợ và đứa con trai nhỏ của tôi còn ở Đà-Lạt. Trước khi trở thành một luật sư, tôi làm công chức và sống với vợ con ở Đà-Lạt. Khi đổi nghề, tôi về Sài-Gòn một mình trước vì vợ dạy tại Trường Nữ Trung Học Bùi Thị Xuân, chưa xin thuyên chuyển được, định hai tháng nữa, mãn niên học, tôi sẽ lên Đà-Lạt đón vợ con về Sài-Gòn luôn.
 
Một hôm, Đại tá Đỗ Tùng, nguyên Đổng lý Bộ Quốc Phòng, gặp tôi ở Văn phòng luật sư, hỏi thăm vợ con tôi. Khi biết họ còn ở Đà-Lạt, ông đã trợn tròn đôi mắt, nói lớn như ra lệnh: “Anh phải bay ngay lên Đà-Lạt đưa chị và cháu về đây!”
 
Tôi gọi điện thoại ngay cho người quen làm trong Air Việt Nam nhờ mua vé lên Đà-Lạt ngày hôm sau và trở về Sài-Gòn sớm nhất cho cả gia đình.
 
Thành phố Đà-Lạt an bình suốt những năm tháng trong cuộc chiến dài, đang rúng động, xao xác, sau khi Ban-Mê-Thuột thất thủ. Nhiều người đã bỏ đi, cửa đóng then cài. Gặp Luật sư Hoàng Huân Long (Hoàng Cơ Long), “Tư lệnh Sư đoàn Nhân dân bảo vệ TP Đà-Lạt” (do tỉnh trưởng mới thành lập), trước Chợ Hòa Bình, tôi hỏi tình hình ra sao. Ông cười gượng gạo: “Hôm nay còn bình an!”
 
Ngày hôm sau, chúng tôi đóng cửa nhà, với đồ đạc y nguyên bên trong, xách mấy va-li quần áo lên máy bay về Sài-Gòn. Mấy ngày sau, Đà-Lạt rút quân, di tản, bỏ ngỏ thành phố.
 
Không bao lâu sau, Sài-Gòn bắt đầu lên cơn sốt với dân tị nạn từ miền Trungtiếp tục đổ vào và tiền quân CSBV đã áp gần thủ đô, trên Xa-lộ Biên Hòa đã thấy xuất hiện nhiều nút chặn chống xe-tăng với sinh viên các quân trường cũng được đưa ra ứng chiến, sẵn sàng cho trận đánh đầu tiên và cuối cùng.Mọi người quay cuồng tìm đường ra đi, và nhiều người đã ra đi. Tại Tòa án Sài-Gòn đã vắng mặt một số thẩm phán, luật sư, biện lý...
 
Văn phòng Pháp Lý do Ls Nguyễn Phượng Yêm làm chủ cũng đã ra đi một nửa, trong đó có Ls Phạm Kim Vinh và Thẩm phán Nguyễn Hữu Dương. Một hôm ông Yêm hỏi tôi: “Mét” (Maitre, theo tập quán xưng hô với đồng nghiệp của giới luật gia thời Pháp) có định đi không?” Tôi đáp: “Không.”
 
Ông cầm tay tôi, nhìn tôi với đôi mắt mỏi mệt, cố giữ cho giọng nói đừng run: “Mét’ ở lại chắc là không sao. Tôi thì khác. Chúng nó mà vào đây thì chúng ‘bụp’ tôi ngay. Tôi phải cố tìm đường đem vợ con đi. Mẹ tôi không chịu đi. Nhờ ‘mét’ giúp tôi lo cho cụ. Nếu còn làm ăn được, xin ‘mét’ mỗi tháng cho cụ ít tiền đủ sống tạm trong lúc loạn lạc. Nếu chúng nó cướp được miền Nam này thì nhờ ‘mét’ đưa mẹ tôi vào Chùa Tam Tông Miếu. Tôi đã nói chuyện với Chùa để cụ có chỗ nương thân.”
 
Đó là lần cuối cùng tôi gặp ông Yêm. Sau đó, tình hình biến chuyển nhanh đến chóng mặt. Tôi nằm nhà suốt mấy ngày, ôm chiếc ti-vi theo dõi thời cuộc, không dám bước ra đường. Ngày 2 tháng 5,  tôi lái chiếc xe Volswagen con cóc cẩn thận rời nhà ở Cư xá Thanh Đa, sang Khu Nguyễn Tri Phương vấn an mẹ tôi.
 
Đường xá, phố phường này tôi đã thân quen trong mấy mươi năm sao lúc ấy thấy như đang lạc vào một nơi chốn xa lạ. Những lá cờ đỏ máu này, những con người cổ quái này như xuất hiện trong một cơn ác mộng. Một cảm giác sợ hãi làm tôi ớn lạnh.
 
Sau khi thăm mẹ tôi và biết mọi người bình an, kể cả hai người em đã về nhà sau khi tan hàng, tôi xuống đường Lê Lai thăm bà mẹ Ls Nguyễn Phượng Yêm. Tôi hỏi: “Anh Yêm đưa gia đình đi thoát rồi, phải không, thưa bà?” Bà cụ gật đầu rồi chắp hai tay, ngửa mặt khấn nguyện: “Cầu trời khấn Phật cho cha con nó đi bình an. Thời buổi chi mà khốn khổ như ri? Suốt mấy đời chạy giặc!” Rồi bà cúi xuống, thấy tờ “Sài-Gòn Giải Phóng” số đầu tiên với ảnh Hồ Chí Minh chiếm gần một phần tư trang nhất để bên cạnh, bà cụ giật tờ báo, đặt xuống đít, ngồi lên mặt HCM, nghiến răng: “Cũng vì thằng già ni!”
 
Bà cụ cùng quê với HCM, và là nạn nhân của chiến dịch “cải cách ruộng đất” đầu tiên ở Nghệ An, đã may mắn cùng các con trốn qua Lào và thoát được vào Nam trước Hiệp định Genève. Tôi không biết lý do thực sự khiến bà quyết định ở lại Việt Nam, dù con cháu đều ra đi. Ông Nguyễn Phương Thiệp, anh Ls Nguyễn Phượng Yêm, khi đó làm Đại sứ VNCH tại Tây Đức, có xin cho mẹ một chỗ trên chuyến bay rời khỏi Sài-Gòn, nhưng bà đã từ chối cái chỗ mà bao nhiêu người đang mơ ước. Bà có người con trai, Nguyễn Phượng Nhu, em ông Yêm, làm phi công cho Air Việt Nam bị chết trong một tai nạn máy bay ở Quảng Tín năm 1974 và được an táng trong nghĩa trang Mạc Đỉnh Chi. Không biết có phải đó là lý do khiến bà ở lại. Trái tim của một bà mẹ Việt Nam có lý lẽ riêng, không ai hiểu được. Vài ngày sau, tôi thu xếp đưa bà cụ vào Chùa Tam Tông Miếu trên Đường Cao Thắng.
 
Cũng trong mấy ngày tới lui lo cho bà cụ, tôi được biết ông Trần Chánh Thành đã tự sát, do người nhà tới báo tin và cho biết ông có cơ hội để ra đi nhưng đã từ chối. Câu nói cuối cùng của ông: “Đi đâu bây giờ? Mỹ à? Họ đã bỏ rơi cả dân tộc này cho cộng sản, mặt mũi nào mà tôi bỏ chạy theo họ?”
 
Nhật báo Tiền Tuyến có một Văn phòng trên đường Lê Lai, ngay bên cạnh VP Ls Nguyễn Phượng Yêm, để tiếp xúc với độc giả và thân chủ quảng cáo. Có một cô thư ký, con một Thượng sĩ, làm việc tại đây. Tôi được tin hai cha con đã tự sát vào ngày 30.4.1975 sau khi TT Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng. Nghe tin này, lòng tôi se lại, mắt cay cay.
 
Một hôm tôi nhận được lệnh tới trình diện “Tổ Luật” tại “Hội Trí Thức Yêu Nước” ở Đường Duy Tân. Tới nơi mới biết Tổ trưởng Tổ Luật của “Hội Trí Thức Yêu Nước” là Thẩm Phán Trần Thúc Linh. Nhớ lại trước đó mấy tuần, một hôm tất cả luật sư và thẩm phán tại Tòa Án Sài-Gòn đã ngưng công việc trong một giờ để bước ra thềm trước Tòa, phản đối Tổng Nha Cảnh Sát bắt giam ông Trần Thúc Linh, và yêu cầu chánh quyền trả tự do cho ông. Bây giờ Thẩm Phán Trần Thúc Linh ngồi trước mặt tôi, nhân danh “cách mạng”, phán: “Luật ở đâu, thời nào thì cũng phục vụ giai cấp thống trị. Làm chủ đất nước bây giờ là giai cấp công nhân lao động. Các anh cần biết như vậy để chấp hành pháp lệnh của cách mạng.” Không có trường luật nào dạy sinh viên như vậy. Tôi nghe mà chẳng hiểu gì cả, và sau mười ngày học tập chính trị, ngồi nghe vài viên chức trong ngành tư pháp từng sống bằng tiền lương của chế độ cũ nay thay phiên lên kể tội chế độ ấy và nói toàn giọng “cách mạng 30”, tôi không bao gờ lại Hội Trí Thức Yêu Nước nữa. Nghe nói về sau ông Trần Thúc Linh đã được “cách mạng” cho đi Pháp, sau khi đóng trọn vai trò “tên ngốc hữu dụng”.
 
Trước cuộc “đổi đời” khổng lồ đang diễn ra trong xã hội miền Nam VN lúc ấy, tôi không tìm được lối đi thì một hôm, một người bạn cũ đã hiện ra trước mắt tôi như một con ma đội mồ sống dậy sau 20 năm biến khỏi trần gian. Nguyễn Hữu Lộc. Người bạn học cũ của tôi ở Sài-Gòn. Rất thân với nhau. Lộc là con của chủ tiệm vàng Tân Việt trong Chợ Lớn, bảnh bao ngon lành như “dân cậu” con nhà khá giả của đất Sài Thành thuở ấy. Bỗng một hôm vào năm 1955, Lộc hẹn gặp tôi tại cái công viên nhỏ trước Sân Cộng Hòa. Sau khi liếc quanh không thấy ai khác, anh ta nghiêm giọng nói: “Ngày mai tôi sẽ đi tập kết ra ngoài Bắc.” Tôi liếc nhìn mặt Lộc xem có phải nó nói đùa không. Nó biết tôi đang như trời trồng nên giải thích: “Chị tôi ra ngoài đó nên tôi phải đi theo. Hẹn bạn sau hai năm anh em sẽ gặp lại nhau.”
 
Tờ mờ sáng hôm sau, tôi ra Kho 6 bến tàu Sài-Gòn tiễn Lộc lên đường.  Sau đó, tôi được biết Lộc có người chị, Nguyễn Thị Ngọc Dung, là một người trong mấy nữ sinh Marie Curie đã ném lựu đạn trong Rạp Majestic năm 1951, giết chết viên Trung úy Pháp, trưởng “bót” Catinat. Cả đám đã chạy thoát nhưng về sau đều bị bắt, bị đưa ra tòa lãnh án tử hình. Sau được “tòa mũ đỏ” (Tòa Thượng thẩm) ở Paris, giảm án còn khổ sai đày ra Côn đảo. Năm 1955, thi hành Hiệp Định Genève về trao đổi tù binh, Ngọc Dung được đưa ra miền Bắc.
 
Sau 20 năm, thay vì 2 năm, chúng tôi đã gặp lại nhau.  Hôm ấy, tôi đang đứng trên bao lơn căn nhà trên lầu 4 Cư  xá Thanh Đa hóng gió từ dưới sông đưa lên, chợt trông thấy một người đàn ông cưỡi chiếc xe Honda, dừng lại bên dưới.  Y mặc một chiếc áo Montagu màu đỏ, có một khẩu Colt 45 đeo lủng lẳng bên hông. Y ngước mặt nhìn lên và nhăn răng cười. Tôi quay vào gọi vợ tôi: “Loan ơi, thằng Lộc nè!”
“Thằng Lộc đâu đây?” Vợ tôi trả lời, không tin, nhưng cũng chạy ra nhìn. Người đàn ông loay hoay khóa xe xong, lại ngước mặt lên cười lần nữa, trước khi đi vào cầu thang. Vợ tôi cũng đã nhận ra Lộc vì cùng là bạn học, đưa một bàn tay bịt ngang miệng, không thốt nên lời. Chúng tôi đều nhận ra cái răng khểnh khi cười của Lộc, vì từ 20 năm nay, hình ảnh Lộc cùng những kỷ niệm với nhau trong mấy năm ngồi chung lớp tại một trường tư ở Sài-Gòn không bao giờ phai mờ trong đầu chúng tôi.
 
Chúng tôi cùng quay vào trong nhà, mở cửa đứng chờ. Khi thằng Việt Cộng xuất hiện, chúng tôi ôm lấy nhau, cùng ứa nước mắt. Sau 20 năm chinh chiến không ngừng, hàng triệu sinh linh đã bị tàn sát, bao nhiêu vật đổi sao dời, tôi đã di chuyển mấy lần, căn chung cư này cũng là nơi ở tạm, vậy mà Lộc cũng tìm ra. Hắn nhìn tôi với đôi mắt ngấn lệ cảm thương, nói:
 
-         Chúng tôi dại khờ nên bị sập bẫy. Còn ông, ông nghĩ sao mà còn ở lại đây?
(S.T.)
 
Còn biết nói sao, khi cả một dân tộc đã bị lừa trong suốt mấy thế hệ.
Mà hình như không có mấy người đã mở mắt.
 
Ký Thiệt

42 NĂM NGỌN LỬA NHỎ TRUYỀN TẶNG MỌI THẾ HỆ :Không Bỏ Cuộc



Không Bỏ Cuộc
Trước năm 1975. tôi là quân nhân trong Quân lực Việt Nam Cộng Hòa. Không hiểu tại sao tôi lại thích những con số các KBC của các đơn vị quân đội. Rất tiếc là tôi không phục vụ trong ngành QUÂN BƯU hay làm việc có liên quan đến hành chánh, văn thư. Bởi vậy mỗi lần được nhìn thấy trên những bao thư hay các giấy tờ mà có ghi KBC là tôi để ý và cố học thuộc lòng…
Sau mấy năm sưu tầm và có dịp tiếp xúc với những quân nhân phục vụ trong ngành QUÂN BƯU tôi đã biết phần nào về KBC.
Mỗi KBC gồm có 3 chữ cái viết hoa. KBC là viết tắt của chữ KHU BƯU CHÍNH. Tiếp theo là 4 con số. (Nghĩa là số ngàn)
Mỗi KBC là một đon vị và là địa chỉ để liên lạc văn thư, thư từ…
KBC của quân lực Việt Nam Cộng hòa được bắt đầu bằng số : 3,4,6 và 7.
KBC mang số nhỏ nhất là : KBC.3001 = Tiểu đoàn 51 Pháo Binh.
KBC mang số lớn nhất là : KBC.7889 = Tiểu đoàn 475 Địa phương quân (Long Xuyên)
KBC của các đơn bị BỘ BINH và KHÔNG QUÂN thì không theo nguyên tác nào cả. Riêng quân chủng HẢI QUÂN khi mới thành lập thì tất cả đều mang số 33 đầu và các đơn vị Thủy Quân Lục Chiến cũng mang số 33 vì TQLC lúc đó thuộc về HẢI QUÂN. Cho đến năm 1972,1973 các đơn vị tân lập của HẢI QUÂN và TQLC mới mang KBC giống bên BỘ BINH.
Thông thường thì một KBC là 1 đơn vị quân đội. Nhưng có khi 1 KBC lại có thêm chữ /A hay /B như trường hợp Trung tâm huấn luyện Quang Trung KBC.4091. Trung Tâm huấn luyện này lại được chia ra làm 2 là Liên Đoàn A và Liên Đoàn B. Bởi vậy một KBC thành 3. KBC.4091 là Bộ chỉ huy trung tâm. Còn KBC.4091/A là Liên đoàn A và KBC.4091/B là Liên đoàn B.
Lại có trường hợp như Nha Quân Pháp (trực thuộc Bộ quốc Phòng) KBC.4386. Còn KBC.4386/A lại là Toà án quân sự Sài Gòn. Cả 2 KBC trên đều ở cùng 1 doanh trại là số 3A Bến Bạc Đằng, Quận 1, Sài-Gòn (sát cạnh với Phủ đặc ủy trung ương tình báo).
Thêm trường hợp nữa là chúng ta đã là quân nhân của Quân lực Việt Nam cộng hòa thì ai cũng biết KBC.4002 là Bộ tổng tham mưu/QLVNCH. Nhưng Bộ chỉ huy Quân Cảnh cũng nằm trong cùng doanh trại với Bộ TTM nên mang KBC.4002/QC một thời gian dài. Sau mới được cấp KBC riêng là KBC.4258.
Lại có trường hợp thường thấy ở các đơn vị tác chiến lưu động. Thí dụ Tiểu đoàn 1 TQLC, KBC.3333. Tiểu đoàn đang đi ‘’hành quân’’ thì trên bì thư được ghi là KBC.3333/HQ. (chắc là ghi như vậy để thư chuyển được nhanh hơn ?)
Sau đây là KBC của một số Tiểu đoàn trừ bị nổi tiếng của QL/VNCH
Các Tiểu đoàn Nhảy Dù có :
-Tiểu đoàn 1 Nhảy Dù KBC.4563
-Tiểu đoàn 2 Nhảy Dù KBC.4247
-Tiểu đoàn 3 Nhảy Dù KBC.4794
(-Tiểu đoản 4 Nhảy Dù không thành lập)
-Tiểu đoàn 5 Nhảy Dù KBC.4709
-Tiểu đoàn 6 Nhảu Dù KBC.4143
-Tiểu đoàn 7 Nhảy Dù KBC.4919
-Tiểu đoàn 8 Nhảy Dù KBC.3119
-Tiểu đoàn 9 Nhảy Dù KBC.4804
-Tiểu đoàn 11 Nhảy Dù KBC.3727
Năm 1974 và 1975 binh chủng Nhảy Dù thành lập và dự định thành lập thêm các tiểu đoàn 12,14,15,16,17 và 18 Nhảy Dù.
Các Tiểu đoàn Thủy Quân Lục Chiến có :
-Bộ tư lệnh TQLC KBC.3331
-Tiểu đoàn 1 TQLC KBC.3333
-Tiểu đoàn 2 TQLC KBC.3335
-Tiểu đoàn 3 TQLC KBC.3337
-Tiểu đoàn 4 TQLC KBC.3339
-Tiểu đoàn 5 TQLC KBC.3357
-Tiểu đoàn 6 TQLC KBC.3300
-Tiểu đoàn 7 TQLC KBC.3340
-Tiểu đoàn 8 TQLC KBC.6618
-Tiểu đoàn 9 TQLC KBC.6626
Nói đến đơn vị trừ bị không thể quên Liên đoàn 81 Biệt Cách Dù KBC.3693 với 2 câu thơ : ‘’An Lộc địa sử ghi chiến tích - Biệt cách dù vi quốc vong thân’’
Về binh chủng Biệt Động Quân ngoài các đơn vị BĐQ biên phòng thì còn lại cũng là những Tiểu đoàn trừ bị. Sau này các đơn vị BĐQ biên phòng đổi thành Tiểu đoàn. BĐQ gồm có 17 Liên đoàn BĐQ.Mổi liên đoàn có 3 Tiểu đoàn. Như vậy binh chủng BĐQ có trên 50 Tiểu đoàn. Vào năm 1975 binh chủng BĐQ định thành lập thành sư đoàn.
Sau đây là KBC của một số đơn vị BĐQ :
-Bộ chị huy BĐQ KBC 4205 (đặt tại trại Đào Bá Phước, đường Tô Hiến Thành, Quận 10 Sài Gòn.
-Tiểu đoàn 33 BĐQ KBC.3446 Sài Gòn
-Tiểu đoàn 32 BĐQ KBC.3447 Phong Dinh
-Tiểu đoàn 51 BĐQ KBC.3505 Sài Gòn
-Tiểu đoàn 52 BĐQ KBC.3506 Biên Hòa
-Tiểu đoàn 27 BĐQ KBC.3507 Đà Nẵng
-Tiểu đoàn 38 BĐQ KBC.3508 Sai Gòn
-Tiểu đoàn 39 BĐQ KBC.3509 Đà Nẵng
-Tiểu đoàn 43 BĐQ KBC.3516 Vĩnh Long
-Tiểu đoàn 44 BĐQ KBC.3517 Cần Thơ
-Tiểu đoàn 34 BĐQ KBC.4013 Sai Gòn
-Tiểu đơàn 31 BĐQ KBC.4272 Biên Hòa
-Tiểu đoàn 35 BĐQ KBC.4400 Biên Hòa
-Tiểu đoàn 36 BĐQ KBC.4454 Biên Hòa
-Tiểu đoàn 42 BĐQ KBC.4533 Cần Thơ
-Tiểu đoàn 60 BĐQ KBC.7508 Đà Nẵng
-Tiểu đoàn 61 BĐQ KBC.7509 Đà Nẵng
-Tiểu đoàn 62 BĐQ KBC.7510 Kontum
-Tiểu đoàn 63 BĐQ KBC.7511 Pleiku
-Tiểu đoàn 64 BĐQ KBC.7512 Hậu Nghĩa
-Tiểu đoàn 65 BĐQ KBC.7513 Tây Ninh
-Tiểu đơàn 85 BĐQ KBC.7553 Chi Lăng
-Tiểu đoàn 86 BĐQ KBC.7554 Kiến Tường
-Tiểu đoàn 88 BĐQ KBC.7560 Kontum
-Tiểu đoàn 89 BĐQ KBC.7561 Quảng Đức
-Tiểu đoàn 90 BĐQ KBC.7562 Kontum
-Tiểu đoàn 91 BĐQ KBC.7563 Tây Ninh
-Tiểu đoàn 92 BĐQ KBC.7564 Phước Long (tức là căn cứ Tống Lê Chân đã nổi danh trong quân sử VNCH vỉ đã tử thủ mấy trăm ngày khi bị VC bao vây….)
Trên đây là một số những KBC của các đơn vị cấp Tiểu đoàn TỔNG TRỪ BỊ của QLVNCH. (ngoại trừ 1 số Tiểu đoàn BĐQ biên phòng đồn trú cố định ở biên giới). Ngoài ra các binh chủng trên còn có các đơn vị khác tuy cùng màu áo nhưng là các đơn vị không trực tiếp tác chiến như tiếp vận, hành chánh, yểm trợ, pháo binh, quân y……Hoặc cấp cao hơn Tiểu đoàn là Liên đoàn,lữ đoàn hay chiến đoàn….tất cả đều có KBC riêng.
Như tôi đã nói ở trên các đơn vị Hải quân KBC thường mang số 33. Sau đây là một số KBC của binh chủ Hải Quân :
-Bộ tư lệnh Hải Quân KBC.3317 Bến Bạc Đằng, Sài Gòn
-Bộ tư lệnh hạm đội KBC.3328
-Trung tâm huấn luyện HQ Nha Trang KBC.3318
-Trung tâm huấn luyện HQ Cam Ranh KBC.3319
-Giang đoàn 25 xung phong KBC.3303 Cần Thơ
-Giang đoàn 28 xung phong KBC.3305 Long Xuyên
-Giang đoàn 21 xung phong KBC.3321 Mỹ Tho
-Giang đoàn 51 tuần thám KBC.3332 Cát Lái……….
Và rất nhiều đơn vị Hải quân thành lập sau, KBC không mang 2 số 33 đầu.
Tại Quân khu 3 và Biệt khu thủ đô nếu nhập ngũ thường được tập trung ở Trung Tâm 3 tuyển mộ và nhập ngũ (ở Quang Trung) KBC.4113. Chính nơi đây các tân binh được khám sức khỏe,phân loại máu, phân loại (về sức khỏe), cấp quân trang, thẻ bài. Sau đo thường được chuyển qua Trung tâm huấn luyện Quang Trung ở gần đó để thụ huấn quân sự. Sau khóa sẽ được phân phối quân số cho tất cả đơn vị trên toàn quốc. Riêng các tân binh được về các binh chủng đặc biệt như Nhảy dù, TQLC,BĐQ hay các chuyên ngành khác như truyền tin,công binh, Pháo binh,tiếp vận,quân y,hành chánh tài chánh…..sẽ tiếp tục theo các khóa chuyên nghiệp mà đã được chọn.
Đài phát thanh quân đội được mang KBC.3168. Không thể nào quên được với giọng nói trìu mến của xướng ngôn viên Dạ Lan.
Các quân nhân chuẩn bị du học. Đa số là quân nhân của quân chủng Không quân và Hải quân thì hầu hết phải qua cánh cổng của trường sinh ngữ quân đội ở Gò Vấp KBC.3095.
Sau đây là KBC của một số trường và trung tân huấn luyện :
-Trung tâm huấn luyện Quang Trung KBC.4091
-Trường Bộ Binh Thủ Đức KBC.4100
-Trường võ bị Đà Lạt kBC.4027
-Trường hạ sĩ quan Đồng Đế (Nha Trang) KBC.4311
-Trường Quân cảnh (Vũng Tàu) KBC.3042
-Trung tâm huấn luyện Vạn Kiếp (Bà Rịa) KBC.4432
-Trường Quân khuyển (Gò Vấp) KBC.4941
-Trung tâm huấn luyện Lam Sơn (Dục Mỹ) KBC.4926
-Trường Thiếu sinh quân (Vũng Tàu) KBC.4437
Các quân nhân nào ở Quân khu 3 và Biệt khu thủ đô mà biệt phái ngoại ngạch (như các công chức, giáo sư, chuyên viên….) hoặc chờ thuyên chuyển sau khi xuất viện (bị thương,bệnh….) hoặc chở giải ngũ thì quân số thuộc về Trung tâm quản trị trung ương KBC.4204 (đường Tô Hiến Thành, Quận 10, Sài Gòn)
Sau đây là một số KBC của quân chủng Không quân :
-Bộ tư lệnh Không quân KBC.3011 (Tân Sơn Nhứt)
-Đại đội tổng hành dinh Không quân KBC.3009 (Tân Sơn Nhứt)
-Sư đoàn 1 Không quân KBC.3198 (Đà Nẵng)
-Sư đoàn 2 Không quân KBC.3126 (Nha Trang)
-Sư đoàn 3 Không Quân KBC.3004 (Biên Hòa)
-Sư đoàn 4 Không quân KBC.4652 (Phong Dinh)
-Sư đoàn 5 Không quân KBC.4324 (Tân Sơn Nhứt)
-Sư đoàn 6 Không quân KBC.3533 (Phù Cát)
Chỉ ba chữ KBC và vài con số kèm theo vừa đưa tôi nhớ lại một số đơn vị Hải quân,Không quân,Bộ binh. Chữ KBC đã gắn bó với đời lính nhiều tháng, năm…
Viết xong đêm 24-04-2017 để nhớ về ngày QUỐC HẬN 30-04-1975.
‘’Nớp 3 Chường Nàng’’
------------
NGỌN LỬA NHỎ TRUYỀN TẶNG MỌI THẾ HỆ
Một dấu ấn đau buồn của đất nước sắp sửa trở lại trong tâm khảm của chúng ta, đó là ngày 30/4. Ngày 30/4 không bao giờ dừng lại và bị quên lãng ở đó, bởi vì giới trẻ hải ngoại vẫn còn tiếp tục noi gương các bậc tiền nhân trên con đường đấu tranh vì tự do, nhân bản. Giới trẻ hải ngoại mong mỏi rằng một ngày không xa, ngày 30/4 chỉ còn là một chứng tích lịch sử chứ không còn là một vết hằn đầy tang tóc trên đời sống của dân tộc Việt Nam nữa.
Phong Trào Giới Trẻ Thế Giới Vì Nhân Quyền xin thay mặt giới trẻ hải ngoại được nói lên tâm tư và hoài bão của mình qua đoạn video clip sau đây.
Kính mong anh chị em giúp truyền tay món quà tinh thần của Phong Trào chúng em đến mọi thế hệ.
Cầu chúc bình an và hẹn gặp anh chị em vào dịp Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới 7-10 tháng Chín năm 2017.
Ban Thông Tin
PTGTTGVNQ
Adelaide 28/4/17


Chết trong tù "cải tạo"

30/04/2017 - tưởng niệm 42 năm người Việt mất miền Nam Tự Do

Chết trong tù "cải tạo"
(Như một nén hương tưởng nhớ các chiến hữu đã chết trong trại tù cải tạo)

Trong các trại tù, những con bệnh thường xuyên xẩy đến. Mỗi lần có một người nào bị bệnh, các người khác gom góp thuốc lại để cứu chữa. Đến lúc này, hầu như không còn ai còn thuốc nữa. Những viên thuốc cuối cùng không đủ số lượng để cứu vãn tình trạng trầm trọng của Vũ. Hai viên thuốc sau cùng Vũ đã uống sáng nay nhưng bệnh tình vẫn không một chút suy giảm. Hơn cả một tuần nay, anh đội trưởng thường xuyên báo cáo với “ban quản giáo” trại và xin cho Vũ được lên điều trị tại bệnh viện. Lần nào bản quản giáo cũng trả lời “hiện nay không có chỗ nằm và cũng không có thuốc”.

Trong số bạn bè quen thân chỉ có tôi và Hiệp thường xuyên bên Vũ. Hàng ngày sau giờ lao động, Hiệp phải lấy phần gạo riêng để nấu cháo cho Vũ. Hiệp và tôi vô cùng xót xa thấy Vũ mỗi ngày một kiệt sức. Đôi lúc đến tức bực vì sự bất lực của mình trước con bệnh tầm thường. Tôi và Hiệp đã bàn với anh đội trưởng lên gặp ban quản giáo báo cáo tình trạng nguy ngập của Vũ, cố xin cho Vũ được lên nằm bệnh viện nội ngày hôm nay, chứ tình trạng này Vũ không thể sống được. Mấy tên quản giáo chỉ tỉnh lờ không có chuyện gì quan trọng và chỉ hứa sẽ báo cáo với bệnh viện.

Khi có được lệnh cho Vũ lên nằm bệnh viện anh em trong đội vô cùng mừng rỡ. Hiệp, tôi và hai người bạn nữa phải đi kiếm một vài tấm ván để làm cáng khiêng Vũ. Hì hục mãi mới gỡ được những tấm ván lót nằm, đóng vội vàng thành một tấm đủ cho Vũ nằm.

Con đường từ trại lên bệnh viện dài hơn hai cây số. Dọc đường, những tấm ván cứ muốn rơi ra. Bốn người thay nhau vừa khiêng vừa giữ cho Vũ được nằm yên. Bốn người cũng phải vất vã lắm mới đưa Vũ đến được bệnh viện. Lúc này ai cũng cảm thấy yếu sức, vì hầu như gần hai năm nay chưa một ngày nào mà bụng cảm thấy no. Cơ thể như đang rời rã dần mòn.

Bệnh viện trung đoàn chỉ có vỏn vẹn hai dãy nhà tôn thấp lè tè, nóng bức. Chúng tôi đặt Vũ xuống và đưa giấy tờ cho viên y tá trực. Hắn cầm tờ giấy giới thiệu của ban quản giáo đọc lui đọc tới mãi mới lật cuốn vở học trò ra ghi tên Vũ vào. Hắn nói:

– Tên này mà Đại úy hả?… Các anh đợi nhé, bệnh này mà đưa lên đây làm gì, ở đây cũng chẳng còn thuốc gì đâu.

Nói xong, viên y tá lơ đãng bỏ đi làm chuyện khác, dường như hắn đang lăng xăng sửa soạn ống tiêm, nước sôi, băng, bông…

Bên cạnh bàn nhận bệnh, tôi thấy một tấm bảng nhỏ viết nguệch ngoạc hai chữ “phòng mổ”. Tôi và Hiệp rùng mình ớn lạnh. Phòng mổ được bao quanh bằng một cái mùng muỗi. Ba phía che kín bằng ba tấm nylon.

Viên y tá trở lại chỗ chúng tôi, nhìn Vũ và bảo chúng tôi khiêng Vũ qua để ở phía cuối góc nhà, chỗ còn trống và vẫn cho nằm yên trên tấm cáng đó.

– Để cho anh ta nằm đó, đợi chiều nay hay mai có người “xuất viện” mới có giường nằm.

Nói xong viên y tá bỏ đi. Tôi và Hiệp ở nán lại với Vũ được giờ nào hay giờ đó. Hiệp lấy lon cháo mang theo đút cho Vũ ăn. Vũ lắc đầu:

– Mày nhớ ngày mai mang lên cho tao thêm một cái gì để đắp. Nếu có thư của nhà tao, mày xin mang lên ngay nhé.

Chúng tôi thấy Vũ mệt, hai mắt lờ đờ nên không muốn nói chuyện gì thêm. Số người nằm đầy giường, đủ thứ bệnh, nhiều nhất là bị thương vì dẫm phải lựu đạn hoặc mìn. Một người khác chỉ còn bộ xương vì mắc bệnh đái đường. Thấy chúng tôi, anh ra dấu cho anh ta xin một cục đường. Tôi và Hiệp lắc đầu chẳng biết nói sao.

Khoảng một giờ sau, chúng tôi thấy một chiếc võng khiêng vào để trước phòng mổ. Người nằm trên võng rên la, máu nhày nhụa. Chân được cột lại bằng một cái áo trận rách nát. Tôi hỏi hai người khiêng võng:

– Anh ấy bị sao vậy?

– Bị mìn, gãy giò. Một chết còn nằm ngoài đợi đưa đi chôn.

Những câu trả lời cộc lốc đầy vẻ sợ sệt. Chúng tôi nhìn nhau đầy thông cảm đau đớn. Mọi sự chuyện trò với nhau đều bị cấm ngặt trừ khi cùng tổ đội. Viên y tá đưa tay chỉ hai người kia di chuyển bệnh nhân vào phòng mổ và đuổi họ ra khỏi căn nhà bệnh viện. Nhìn viên y tá cầm một cái cưa vẫn dùng để cưa sắt, hơ qua lại trên ngọn lửa của một cái lò đốt bằng dầu hỏa. Hắn cầm một nhúm bông gòn lau sạch mấy mảng khói bám vào lưỡi cưa. Hiệp nhìn tôi nói nhỏ:

– Bị cưa chân rồi!

– Hình như đã chuẩn bị xong, viên y tá đi ra khỏi phòng khoảng mười phút sau trở lại với hai tên bộ đội khác, chúng tôi đoán là bác sĩ giải phẫu.

Nhìn qua tấm vải mùng, tôi thấy hai tay, hai chân của bệnh nhân bị cột chặt vào thành giường. Mặt trước phủ kín bằng một tấm vải trắng. Tiếng la thất thanh não nuột như muốn đứt hơi. Tiếng lưỡi cưa đưa qua đưa lại nghe như thịt mình bị cắt, chúng tôi phải nghiến răng, rùng mình. Tiếng la hét tắt lịm có lẽ vì ngất xỉu không còn chịu đựng được nỗi đau đớn.

Vũ mở mắt nhìn chúng tôi hỏi:

– Gì mà la dữ vậy, đưa tao về dưới, có chết cũng được, chứ nằm ở đây chắc tao chết sớm.

– Nói dại nào, mày ở đây hy vọng có chút ít thuốc, mày sẽ khỏi. Anh em mình không ai còn thuốc nữa cả. Nhất là thuốc trụ sinh.

Tôi và Hiệp ra về trời đã về chiều. Buổi chiều mênh mông và hơi nóng còn sót lại trong ngày đang gay gắt. Mấy khi chúng tôi có dịp đi ra khỏi khu mình ở. Không gian bao la, tôi và Hiệp như đua nhau hít thở khí trời trong lành cho thỏa chí. Ngang qua một khoảng đất trống, lô nhô một dãy mộ mới đắp. Tôi nói với Hiệp:

– Mình ở hoài trong này, có ngày đến lượt mình ra nằm đây, rộng rãi…

– Tao thấy những thằng đã nằm xuống đây là sung sướng là xong hết mọi chuyện, khỏi phải chịu đói chịu khát, khỏi phải “lên lớp” nghe bọn lãi nhãi nhức đầu nhức óc. Chỉ tội nghiệp vợ con cha mẹ ở nhà đang từng ngày từng giờ mong đợi lo âu.

– Chưa gì mày đã bi quan rồi.

Đúng ba ngày sau, được tin Vũ đã chết, anh em trong đội rất xôn sao. Nổi buồn và lo âu phủ trùm xuống số phận những người còn lại. Tôi đứng ngây người hình dung lại khuôn mặt của Vũ.

Chiếc hòm được chắp ghép bằng những tấm ván ép vụn tháo gỡ từ các thùng đạn cũ. Hai tấm lành duy nhất tháo ra từ cánh cửa. Một tấm lót dưới và một tấm lót phủ trên.

Tôi, Hiệp và bốn anh em nữa tình nguyện lo an táng Vũ. Chúng tôi không có một tấm vải để liệm. Một bộ áo quần còn sạch mặc vào cho Vũ, kèm thêm ba lá thư của vợ Vũ. Một lá thư mới nhất đã bị ban quản giáo bóc ra. Ở đây, chúng tôi đều biết nội dung tất cả từ gia đình gởi lên đều giống nhau. Nhưng khi được thư ai cũng mừng rỡ vì biết được người nhà vẫn còn sống. Gia đình cũng biết rõ việc thư từ bị kiểm duyệt gắt gao cho nên không dám viết gì đến việc làm ăn hay thay đổi cuộc sống gia đình. Tôi thoáng đọc mấy dòng chữ nghe sao mà xót xa đau đớn:

– Anh cố gắng học tập tốt, lao động tốt để sớm trở thành người lương thiện, sớm trở về sum họp với em và con. Em và con đang mong đợi anh từng ngày từng giờ…

Những lời trong thư của vợ Vũ làm tôi nhớ đến Tuấn. Hôm vừa rồi lên hội trường học tập, cho anh em phát biểu, Tuấn đã phát biểu châm biếm chua cay trước mặt mấy tên quản giáo:

– Sao con vợ tôi từ ngày nó được “giải phóng”, nó ngang ngược khốn nạn quá. Nó viết thư khuyên tôi học tập tốt để trở thành người lương thiện. Nói như vậy nó chửi cha tôi không bằng, nó ám chỉ từ trước đến giờ tôi là thằng bất lương. Tình nghĩa vợ chồng là tình nghĩa bất lương. Bây giờ nó được “Cách mạng” giáo dục kỹ, nó trở mặt dạy bảo tôi như thế…

Tuấn nói xong, hàng tràng pháo tay vang dậy hội trường. Anh em ai cũng khen Tuấn can đảm. Những tên quản giáo lặng thinh cũng bởi chưa hiểu kịp. Hôm sau, Tuấn bị gọi lên và chuẩn bị hành trang đến đơn vị mới Côn Sơn.

Sáu người chúng tôi hì hục đào xong huyệt, không cầm được nước mắt trước quan tài Vũ. Những nắm đất đưa tiễn ngập ngừng. Một con người đã bao năm hy sinh chiến đấu cho lý tưởng tự do, không ngã gục trên chiến trường, nay lại chết đau đớn lặng lẽ trong cõi tù đày.

Hiệp đứng nghiêm trang nói:

– Vũ, mày chết tao đau đớn lắm. Mày còn linh thiêng phù hộ cho vợ con mày sống hạnh phúc, khỏe mạnh…

Sau cái chết của Vũ, cả trại xôn xao náo động. Cái bệnh tầm thường nhưng ở đây rất đáng sợ: Bệnh kiết lỵ. Từ phòng này bước qua phòng kia ai cũng bàn tán thứ bệnh đang lan tràn. Người đã bị bệnh và người chưa bị bệnh đều phập phồng lo sợ, mọi người như lên cơn sốt, cả trại tù Trảng Táo này đang lên cơn sốt vì con bệnh dễ truyền nhiễm này. Gần một trăm dãy nhà san sát, trong mỗi dãy nhà chứa cả trăm người. Mỗi người phải tự ép mình thu gọn trong bốn gang tấc, làm sao không khỏi bệnh. Bị bệnh mà không có thuốc chữa, người bệnh và người không bệnh vẫn chen chúc nhau từng chỗ nằm. Con số bệnh đã lên đến hơn một nữa.

Đến lúc ai cũng như lì đi, kẻ có mắc bệnh cũng chả sao, chết như Vũ là cùng.

Những căn nhà vệ sinh lộ thiên cách nhà ở không quá hai trăm thước. Hàng đàn ruồi xanh ngập các phòng. Rau muống luộc là món ăn duy nhất hàng ngày hàng bữa, lại được tưới bằng nước phân lấy từ hầm cầu. Người nào cũng rán lắm mới nhất định chỉ ăn muối rang, chịu đựng cho qua mùa dịch.

Những con người biết mình đang bị giết chết lần mòn nhưng cũng phải cầm cự chiến đấu, vẫn nuôi hy vọng, nuôi sự sống…

Phan Việt Thủy



Bài Xem Nhiều